ХАЛҚ КУТУБХОНАЛАРИ ФАОЛИЯТИГА БИР НАЗАР

Президентимиз Фармони билан ҳар бир маҳаллада халқ кутубхоналари очилди. Бу китобсеварлар учун ажойиб совға бўлди. 7 ёшдан 70 ёшгача китобсеварлар кутубхонага обуна бўлишди. Мен ҳам Қипчоқ шаҳарчасида 2018 йил очилган халқ кутубхонасига обуна бўлдим. Орадан 1 йил ўтгач, обуначилар қадами кутубхонадан йироқлашди, чунки кутубхонадаги барча китоблар ўқиб бўлинган, янги китоблар йўқ эди.
Кутубхонадаги китоблар ҳар хил мавзуда эди, баъзи бир китобларни ўқиганда кетган вақтимга афсусланган пайтларим ҳам бўлган. Албатта, гуруч курмаксиз бўлмайди. Кўп ҳам эмас, оз ҳам эмас, бир йилга яқин вақт давомида кутубхонадаги ёшимга ва савиямга мос бўлган китобларни ўқиб бўлгандим. Янги китоблар олиб келинганини эшитиб, борганимда 16 дона китоб келгани ва 8 дона китоб эса бир хил мавзуда экани ва 8 та китобнинг 6 таси енгил-ялпи мавзуда ёзилганлигини билдим. Бу эса юқорида айтганимдек, китоб ўқишга сарфланган вақтга  ачинишдан бошқа нарса эмас.
Бошқа халқ кутубхоналарини билмадим, лекин Қипчоқ шаҳарчасидаги халқ кутубхонасининг кўзга яққол кўриниб турадиган камчиликлари бор. Аввало, мазкур халқ кутубхонасида кутубхоначи йўқ, кутубхонага 3 йилдан бери аъзо бўлсам-да, аниқ бир одам китоблар билан шуғулланганини кўрмадим. Гоҳ шаҳарча фуқаролар йиғини котиби, гоҳ бошқа бир мутахассис “кутубхоначи”лик қилади.
Баъзида эса “китоб қабул қилмаймиз” ёки “бермаяпмиз”, дейишади. Энг ачинарлиси ҳам шу.
Қандай китоб борлигини ҳам, бор китобини ким олиб кетишганини ҳам ҳеч ким билмайди. Баъзи бир китоблар жудаям эски, бирининг муқоваси йўқ, яна бирининг муқоваси бўлса, баъзи бир бетлари йўқ.
Китобхонларнинг ёшига муносиб китоб ҳам тавсия қилишмайди. 13 ёшли кутубхона аъзоси 30-35 ёшли одам ўқийдиган китобни олиб кетаверади. Халқ кутубхонаси борлигини ҳалигача билмайдиган китобсеварлар ҳам бор.
Кутубхонага айнан кутубхоначилик йўналиши бўйича ўқиган ёки кутубхонадаги китобларнинг 85-90 фоизини ўқиб чиққан биронта киши масъул қилиб қўйилса, китобхонларнинг ёшига ва савиясига қараб китоб тавсия қилса, китобни қабул қилиб олаётганда китобларнинг ҳолатига эътибор билан қараб қабул қилиб олса, яхши бўларди. Бошқалар қандай қабул қилади, билмадим-у телеграм тармоғида халқ кутубхонаси канали очилса ва бу каналда кутубхонада бор китоблар ҳамда янги китоблар ҳақида маълумотлар бериб борилса, яхши бўларди. Ҳеч бўлмаганда бир ойда бир гуруҳ шакллантириш, 7 ёшдан 70 ёшгача обуначилари билан мусобақа ўтказилса, нур устига аъло нур бўларди. Бунинг учун ҳеч қандай қимматбаҳо совға керак эмас, шунчаки ғолиб гуруҳга китоб совға қилинса, бу китобсеварлар учун ҳам манзур бўларди.
Энг асосийси, халқ кутубхоналари шаҳар, шаҳарча, маҳалла фуқаролар йиғини биносида эмас, балки кичкина бўлса ҳам бошқа бир бинода фаолиятини давом эттирса, менимча ибратли иш бўларди. Халқ кутубхонаси фаолиятини телевидение ва радио каналларида ёритиб бориш ҳам китобсеварлар учун катта эътибор бўларди.

Қаршиға Алимбоева,
Дарёбўйи маҳалласи.