2023-2024 йилларда туманда жами 100 км. узунликдаги ички хўжалик каналларини бетонлаштириш режалаштирилган
Сўнгги йилларда ер юзида ҳароратнинг сезиларли даражада кўтарилиши натижасида абадий музликлар ҳажми камайиб бормоқда ва бу суғорма деҳқончилик билан шуғулланувчи давлатлар учун жиддий муаммоларни келтириб чиқармоқда. Марказий Осиё минтақаси давлатларини оқар сув билан таъминловчи Амударё ва Сирдарёнинг суви ҳам кескин камайиб, бу минтақа давлатлари, айниқса Ўзбекистон учун аср муаммосига айланиб улгурди. Глобал экологик муаммонинг айни пайтдаги энг мақбул ечими эса сувдан тежаб-тергаб, оқилона фойдаланишдир. Шу боис, мамлакатимиздаги барча асосий сув йўлларини қайта реконструкция қилиш ва бетонлаштиришга жиддий эътибор қаратилмоқда.
Қорақалпоғистон Республикаси сув хўжалиги вазирлигига қарашли Амударё туман ирригация бўлими тумандаги сув истеъмолчиларини Республикалараро Амударё ирригация каналлари бошқармаси тизимининг Гурлан, Қиличбой, Қипчоқ, Басу тармоқлари ва Амударё дарёсида жойлашган насос станциялари орқали сув билан таъминлайди.
Айни пайтда Амударё туманидаги умумий суғориш майдони 39 минг 584 гектар бўлиб, туманда 296,6 км. узунликдаги хўжаликлараро каналлар, 1342 км. ички хўжалик каналлари мавжуд.
Маълумки, тупроқ ўзанли суғориш тармоқларида сувнинг 30-35 фоизи йўқотилиши мутахассислар томонидан илмий исботланган. Каналларни бетонлаштириш орқалигина сув йўқотилишининг камайишига эришилади.
Шу сабабли Президентимиз томонидан 2023 йил 29 ноябрда ўтказилган видеоселектор йиғилишида мамлакатимиз ҳудудидаги каналларни бетонлаш бўйича “зарбдор йил” эълон қилиниб, йил давомида сувни тежаш бўйича фавқулодда иш тизимига ўтилиши белгиланган эди.
Амударё туманида ҳам сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, каналларда сув йўқолишини камайтириш мақсадида 2023-2024 йилларда 100 км. узунликда ички хўжалик каналларини бетонлаштириш режалаштирилган. Шундан 21,8 км. узунликдаги каналлар кластер ташкилотлари томонидан, 78,2 км. узунликдаги каналлар тумандаги 110та фермер хўжаликлари томонидан бетонлаштирилади.
Натижада ички хўжалик каналларида сув йўқолиши камайишига эришилиб, йил давомида 21 миллион кубометр сув иқтисод қилинади. Айни кунларда туманимизнинг барча ҳудудларида ички ариқларни бетонлаштириш ишлари амалга оширилмоқда.
Қипчоқ овули ҳудудидаги “Абдурасул Ҳамкор” фермер хўжалигида 200 метр ички хўжалик каналига ҳашар йўли билан бетонит тоғ жинсини тўшаш бўйича амалий семинар ўтказилди. Семинарга тумандаги сув хўжалиги ташкилотлари ходимлари ва фермер хўжаликлари раҳбарлари, жами 150 нафар ишчи ходимлар қатнашдилар.
Туман ирригация бўлими бошлиғи Шукрулло Юсупов семинар иштирокчиларига бентонит тоғ жинсини тўшашнинг афзалликлари бўйича зарур тушунчалар берди.
Шунингдек, семинарда ички сув йўлларини бетонлаштиришнинг иқтисодий жиҳатдан фойдали томонлари хусусида ҳам тўхталиб, ҳар йилги мавсумда қайта-қайта қазув ишлари олиб бориш учун сарфланадиган маблағлар тежалишини, тежалган маблағ ҳисобига фермер хўжаликлари техника воситаларини янгилаш, зарур эҳтиёт қисмлари сотиб олиш имконига эга бўлишларини таъкидлади.
Семинар давомида соҳа мутахассислари ўзларининг қимматли масалаҳатларини бердилар.
Н.АБДУЛЛАЕВ, Амударё тумани ирригация бўлими бошлиғи ўринбосари.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
