Jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida tergov sudyasi lavozimi joriy etiladi

Prezident farmoni bilan jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida tergov sudyasi lavozimi joriy etilmoqda. Ularga sudga qadar ish yurituv davrida protsessual qarorlarga sanktsiya berish va maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish vakolati beriladi.

10-may kuni prezident Shavkat Mirziyoyevning «Tezkor-qidiruv hamda tergov faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini yanada kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi farmoni qabul qilindi.

Hujjatga koʻra, 2025-yil 1-yanvardan jinoyat ishlari boʻyicha tuman, shahar sudlarida tergov sudyasi lavozimi kiritiladi. Ular sudga qadar ish yurituv davrida protsessual qarorlarga sanktsiya berish masalasini koʻrib chiqadi.

Jinoyat ishlari boʻyicha sudga qadar ish yurituv davrida tergov sudyasi tomonidan protsessual qarorlarga berilgan sanktsiyalar faqatgina apellyatsiya instantsiyasida Qoraqalpogʻiston sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Oʻzbekiston harbiy sudi tomonidan yakka tartibda qayta koʻrib chiqiladi.

Shuningdek, tergov sudyalariga maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish vakolati beriladi. Ular koʻrib chiqadigan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni yuqori instantsiyalarda qayta koʻrib chiqishning amaldagi tartibi saqlab qolinadi.

Farmonga muvofiq, tergov sudyasiga quyidagi jinoyat materiallarini qoʻllash masalasini koʻrib chiqish vakolati beriladi:

Sanktsiyalar:

qamoqqa olish yoki uy qamogʻi tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash bilan bogʻliq iltimosnoma;

qamoqda saqlash yoki uy qamogʻi muddatini uzaytirish masalalari bilan bogʻliq iltimosnoma;

pasportning (harakatlanish hujjatining) amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

murdani eksgumatsiya qilish haqidagi iltimosnoma;

pochta-telegraf joʻnatmalarini xatlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

tintuv oʻtkazish haqidagi iltimosnoma;

telefonlar va boshqa telekommunikatsiya qurilmalari orqali olib boriladigan soʻzlashuvlarni eshitib turish, ular orqali uzatiladigan axborotni olish haqidagi iltimosnoma;

mol-mulkni xatlash toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

Majburlov choralari:

ayblanuvchini lavozimidan chetlashtirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

shaxsni tibbiy muassasaga joylashtirish haqidagi iltimosnoma;

ayblanuvchining tibbiy muassasada boʻlishi muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi;

ushlab turish muddatini 48 soatga qadar uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma;

Prokurorning guvoh va jabrlanuvchining (fuqaroviy daʼvogarning) koʻrsatuvlarini oldindan mustahkamlash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi.

«Tergov sudyasi oʻz faoliyatini mustaqil amalga oshirib, faqat qonunga boʻysunadi hamda tergov sudyasiga odil sudlovni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlmagan har qanday vazifalar yuklatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi» — deyiladi farmonda.

Ularni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish, shuningdek, sudyalar korpusini shakllantirish qonunda belgilangan tartibga muvofiq amalga oshiriladi, tashkiliy faoliyatlariga Qoraqalpogʻiston sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari, Harbiy sud raislari rahbarlik qiladi.

Tergov sudyasi lavozimi uchun shtat birliklari sudlarning mavjud shtat birliklari hamda 2025−2027-yillar uchun ajratiladigan qoʻshimcha shtat birliklari hisobidan shakllantiriladi.

A.Saliyev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi maʼmuriy sudi sudyasi