Daryo böyi mahallasida ijtimoiy himoya işlari manzilli yölga qöyilgan

Har qanday jamiyatning yetukligi uning eng zaif qatlamiga körsatilayotgan eʼtibor bilan ölçanadi — bu qaraş sönggi yillarda mamlakatimizda amaliy siyosat darajasiga kötarildi. Ijtimoiy yordamni idoradan mahallaga, hujjatdan xonadonga yaqinlaştiriş esa şu yöldagi eng sezilarli özgarişlardan biri böldi. Çunki muhtoj oilaning ehtiyojini qoğozda emas, uning ostonasida turib aniqlaş samarali yöl sanaladi.

Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-iyundagi 82-sonli Farmoni asosida mahallalarda ijtimoiy xodim lavozimi joriy etilib, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj 12 toifasi bilan doimiy, manzilli işlaş tartibi belgilandi. Amudaryo tumani Daryo böyi mahallasida bu vazifani 2024-yil 25-noyabrdan buyon ijtimoiy xodim Guljamila Qurbonboyeva masʼuliyat bilan bajarib kelmoqda.

Mahalla hududida 562 ta xonadon joylaşgan bölib, ularda 852 ta oila istiqomat qiladi. Joriy yilning töqqiz oyi davomida amalga oşirilgan işlarni sarhisob qilib, ijtimoiy xodimning xalq bilan neçoğlik yaqindan işlaşayotganiga guvoh böliş mumkin.

Ijtimoiy xodim faoliyati qamrab oladigan toifalar qatoriga özgalar parvarişiga muhtoj yolğiz yaşovçi keksalar va nogironligi bölgan şaxslar, oğir kasallikka çalinganlar, jismoniy, aqliy, sensor yoki ruhiy nuqsonlari bölgan hamda uzoq muddatli davolanişga muhtoj bolalar, şuningdek tazyiq va zöravonlikka uçragan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari kiradi.

Şuningdek, kam taʼminlangan oilalar, yetim hamda ota-ona qaramoğidan mahrum bölgan bolalar, ota-onalik huquqidan mahrum etilmasdan farzandlari olib ketilgan ota-onalar, 18 yoşgaça bölgan onalar va otalar, ota-onasi taşqi mehnat migratsiyasiga ketgan bolalar, muayyan yaşaş joyiga ega bölmagan şaxslar, qarovsiz qolgan bolalar, ozodlikdan mahrum etiş jazosini ötab bölgan fuqarolar hamda favqulodda vaziyatlardan jabrlanganlar ham ijtimoiy xodimning doimiy nazoratida.

Hozirgi kunda mahallada yolğiz yaşovçi keksalar reyestriga 2 nafar fuqaro kiritilgan bölib, ularga assistent xizmati körsatilmoqda. Bunday yondaşuv yoşga yoki soğliğiga köra öz-öziga xizmat körsata olmaydigan insonlarning kundalik ehtiyojlari eʼtibordan çetda qolmasligini taʼminlaydi. Aytiş joizki, yolğiz keksalar bilan işlaşda yordamning muntazamligi hal qiluvçi ahamiyatga ega.

Mahallada nogironligi bölgan fuqarolar soni 74 nafarni taşkil etadi. Şundan 12 nafari 1-guruh, 42 nafari 2-guruh, 3 nafari 3-guruh nogironligiga ega, 17 nafari esa nogironligi bölgan bolalardir. Har bir şaxs bilan individual tarzda, manzilli iş olib borilmoqda. Ularning ehtiyojlari xonadonlarda örganilib, tegişli yordam turlari belgilanadi.

Jumladan, “Saxovat va kömak” jamğarmasi hisobidan oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berilmoqda, Nukus tumanidagi Aqmangit şahrida joylaşgan reabilitatsiya markazida statsionar davolaniş uçun arizalar rasmiylaştirilmoqda. Ayni paytda 1-guruh nogironligi bölgan Sirojiddin Haytiboyev ana şu markazga davolanişga yuborilgan. Bu kabi murojaatlar ijtimoiy reyestrda turuvçi fuqarolar ehtiyojidan kelib çiqib körib çiqiladi.

Doimiy davolanişga muhtoj va ijtimoiy reyestrda hisobda turgan fuqarolarning murojaatlari asosida xonadonlarga artezian quduq, suv nasosi hamda suv filtri örnatib berilmoqda. Şu tariqa 4 ta xonadon toza içimlik suvi bilan taʼminlandi, bu esa ularning kundalik işlarini ança yengillaştirdi.

Texnogen ofat oqibatida uyida yonğin sodir bölgan Anvar Jumanovga “Saxovat va kömak” jamğarmasidan 20 million söm miqdorida yordam körsatilib, uning uy-joyi taʼmirlandi. Yonğin tufayli şaxsni tasdiqlovçi hujjatlari yaroqsiz holga kelgani sababli, “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazi yuristi tomonidan huquqiy yordam berildi. Natijada oila aʼzolarining pasportlari, tuğilganlik haqidagi guvohnomalari va uyning kadastr hujjati qayta rasmiylaştirildi.

Şuningdek, boquvçisi yöq, 2-guruh nogironligi bölgan Dilafruz Örazbayeva mahallada nogironligi bölgan bolalar uçun taşkil etilgan kunduzgi parvariş xizmati boğçasiga doimiy işga joylaştirildi. Doimiy iş örni bunday oilalar uçun işonçli daromad manbaiga aylanadi.

Mahallada vasiylik va homiylikka olingan 2 nafar voyaga yetmagan bola bor bölib, ularning yaşaş şaroiti har oy xonadonga borib monitoring qilinadi. Bola manfaati birinçi örinda turadigan bunday nazorat tarbiya muhitidagi kamçiliklarni öz vaqtida aniqlaş imkonini beradi. Muntazam borib köriş esa vasiylar bilan işonçli muloqot örnatişga xizmat qiladi.

Mahallada yaşovçi yoşi 80 dan oşgan 13 nafar otaxon va onaxonga uyda qarovçi biriktirilgan. Ular bilan bir xonadonda yaşovçi, bandligi taʼminlanmagan fuqarolar uçun bu xizmat mehnat staji sifatida hisoblanib borilmoqda, bu esa ham keksalarga parvariş, ham oila aʼzolariga ijtimoiy kafolat beradi. Boquvçisi yöq oilalarning şaroiti ham manzilli örganilib, belgilangan mezonlar asosida tegişli xizmatlar körsatilmoqda.

Uşbu raqamlar şunçaki hisobot emas, ularning ortida önlab, yuzlab insonlarning taqdiri, orzu-istaklari turadi. Mahalla darajasidagi ijtimoiy işning qiymati ham aynan şunda — ehtiyojni öz vaqtida aniqlaş va unga amaliy javob berişda namoyon bölmoqda.