QORAQALPOGʻISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTsIYaSINING 28 YILLIGI KENG NIShONLANDI

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi 1993-yil 9-aprel kuni qabul qilingan. Jamiyat poydevori, taraqqiyot asosi boʻlgan Qomusimizning 28 yilligi munosabat bilan 9-aprel kuni Qoraqalpogʻiston Respublikasining barcha hududlarida, jumladan Amudaryo tumanida ham katta tadbir oʻtkazildi.

Tumandagi 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabida boʻlib oʻtgan tantanali marosimda tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev, sektorlar rahbarlari, Jinoyat va Fuqarolik ishlari boʻyicha tuman sudlari, Adliya boʻlimi, maʼmuriy organlar, korxona-tashkilotlar masʼullari ishtirok etdilar. Tadbirni tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev ochib berdi va hammani ushbu bayram bilan qutladi.

Taʼkidlanganidek, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi tomonidan 1992-yil 8-dekabrda mustaqil davlatimizning yangi Konstitutsiyasini qabul qilgan edi. Oʻzbekistondagi ana shunday katta ijtimoiy, siyosiy va buyuk tarixiy voqeadan soʻng, Qoraqalpogʻistonda ham Konstitutsiya loyihasi ustida ishlashga kirishildi. 1993-yilning fevral oyida boʻlib oʻtgan konstitutsiyaviy komissiyaning navbatdagi majlisida Asosiy qonunning loyihasi koʻrib chiqildi va uning qarori bilan loyiha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumi muhokamasiga havola qilindi.

Konstitutsiya loyihasi 1993-yil 7-martda respublika gazetalarida chop etildi. Undan oldin, 1993-yil 1-martda Qoraqalogʻiston Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumining majlisida “Qoraqalpogʻiston Respublikasi XII chaqiriq 12-sessiyasini chaqirish toʻgʻrisida”gi Farmon qabul qilgan edi. Uning kun tartibida koʻriladigan masalalardan biri Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasining loyihasi toʻgʻrisidagi masala edi. Konstitutsiya loyihasi muhokamasida Qoraqalpogʻistonning koʻpchilik fuqarolari hamda turli jamoat birlashmalari, davlat tashkilotlari faol qatnashdilar.

Yurtimizda amalga oshirilayotgan demokratik islohotlarning huquqiy asosi, inson huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilishning kafolati boʻlgan Qoraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasi shu tariqa 1993-yilning 9-aprelida qabul qilindi. Mazkur Konstitutsiyaga bugunga qadar bir necha marta oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilib, takomillashtirildi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining 2019-yil 29-iyundagi XXVI sessiyasida qabul qilingan qonunga koʻra, Konstitutsiyaga yangidan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritildi. Mazkur oʻzgartirish asosan davlatimizda amalga oshirilayotgan sud-huquq islohotlari bilan bogʻliq boʻlib, 105-moddasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi maʼmuriy sudi haqidagi qoidalar bilan toʻliqtirildi. Shundan soʻng, Konstitutsiyamiz 121 moddadan iborat boʻldi.

Shuningdek, 2021-yil 12-fevral kuni oʻtkazilgan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining oʻn beshinchi sessiyasida “Qoraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasiga oʻzgarishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qonuni qabul qilinib, mazkur qonun asosida Konstitutsiyaga bir qator oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritildi. Jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasining 2-moddasidagi, 15-moddaning ikkinchi boʻlimidagi hamda 36-moddasi matnidagi «odamlar» degan soʻz «shaxslar» degan soʻz bilan almashtirildi. 70-moddaning 11-bandi, shuningdek, 103 va 104-moddalar olib tashlandi.

Tuman hokimi oʻz nutqida asosiy qonunimiz – Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasining barcha moddalarida dunyoda umumeʼtirof etilgan tamoyillar, xalqaro huquq normalari va boshqa bir qator xalqaro hujjatlardagi umuminsoniy tamoyillar mazmuni mujassam etilganiga keng toʻxtaldi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasida Konstitutsiya qabul qilingan 9-aprel sanasi umumxalq bayrami sifatida belgilangani, bu bayramni xalqimiz davlatimizdagi adolatni, qonun ustuvorligini his qilgan holda erkin demokratik fuqarolik jamiyat, huquqiy davlat qurish yoʻlidagi ishonchli qadam tashlagan kun sifatida har yili tantanali ravishda nishonlanib kelinayotgani taʼkidlab oʻtildi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 28 yilligiga bagʻishlangan tadbir tuman Madaniyat boʻlimi tomonidan tayyorlangan musiqiy dastur bilan davom ettirildi. Boʻlim havaskorlari tomonidan ijro etilgan Vatan madhi haqidagi sheʼr va qoʻshiqlar, dilrabo raqslar barchaga bayramona kayfiyat ulashdi.

O. Xudoyberganova.