Birovning hayotida birovning burniga oʻrin yoʻq
"Gap bolalaydi" degan iborani hech tushunmas edim. Gap qanday qilib "bolalashi" mumkin?! Axir u sigirmidiki, bolalasa! Endi bilsam bu bejizga aytilmagan ekan. Taajjubki: "Voy eshitdinglarmi-i?", "Ana sharmanda-a...", "Bir gap aytaman, hech kimga aytmaysiz faqat..." singari "soʻzboshi"lar sabab jamiyatimizda qanday xunuk ishlar sodir boʻladi-ya! Ana shunday hech kimga "aytilmagan" bir gap el ogʻzida ellik ogʻiz boʻlib, baʼzan bitta oilani barbod qilishi, yoki birovning gulday nomini yomon otliq qilishi achinarli. Muammo ana shunda!
Bir tanishimning toʻyi toʻxtatildi. Odamlar hayron. Necha yilki sevishib, ahd-u paymon qilib, endi visolga yetaman deganda yoshlar "aynidi" qoldi. Toʻgʻrirogʻi, yigit toʻxtatdi toʻyni. Aytishicha, kuyov tomon qizning mahallasidan kelin tomonni surishtirib koʻrishsa, qoʻshnilari u oila yaxshi oila emasligini, qiz ham yaxshi qiz emasligini aytishibdi. Xullas, kim yaxshi-yu, kim yomon ekanligini "tarozi"ga tortib oʻtiradigan bekorchi xotinlar sabab bir muqaddas qoʻrgʻon qurilmasdan oldin "quladi". Kuyov esa, endilikda boshqa mukammal oilaning, mukammal qizini axtarib yuribdi... Topsin! Biroq, hayotda oʻsha MUKAMMAL oila bormikan? Mukammal qiz-chi??? Axir, dunyodagi barcha ijobiy va salbiy xislatlar yaratgan tomonidan barcha mavjudotlarga teng taqsimlangan boʻlsa. Buni ustiga insoniyatning ochilmagan qirralari va kashf etilmagan xususiyatlari bisyor boʻlsa. Menimcha, yuz foiz kamchiliksiz va farishtasimon odam bu- ona qornidagi embrion. Sababi, shaxs yorugʻ olamga kelishi bilan uni "pozitiv" va "negativ" munosabatlar qarshi oladi. Bunday munosabatlar qurshovida oʻzlikning farishtasimon jihatlarini asrab qolish amri mahol. Kim biladi, balki oʻsha kuyov yigit shu narsalarni hali anglab yetmagandir. Gap bunda emas. Hamma gap birovning shaxsiy hayotiga bilib-bilmay burun suqayotgan, birovning oilasini qoralab, gulday qizning boshidan "magʻzava" agʻdarayotgan gʻiybatchilarda. Baʼzan shunday, oyogʻi bilan emas, tili bilan yuradigan gʻiybatchilarga qarab: -Birovning hayoti bilan nima ishing bor, oʻzingni bilgin! Balki sen yomon otliq qilayotgan odam haqiqatan yomondir, balkim yaxshidir. Xoʻsh, senga nima? Agar u yaxshi inson boʻlsa, qilgan tuhmating oʻrinsiz boʻlsa sen gunohkorsan! Agar, u rostdan yomon odam boʻlsa, qilgan yomonliklarining, gunohlarining tovonini oʻzi toʻlaydi-ku!.. degim keladi. Baʼzan esa bu gaplarni aytmay, jim ketgim keladi... Chunki hayot yoʻlingdagi har bitta "hurgan it"ga toʻxtab, tosh otaversang, u bilan hisoblashaversang koʻzlagan manzilingga yetolmay qolasan. Itlarning vazifasi maʼlum- hurish. Tabiatning bu turgʻun qonunini esa oʻzgartirib boʻlmaydi.
-Agarda biror joydan uyga mashinada qaytsam, albatta "sariq" rangli taksiga minaman. Chunki boshqa rangdagi mashinadan mahallani boshida tushib qolsam, qoʻshnilar malomat qiladi, -degan edi bir dugonam.
Ehh ayrim odamlar, boshqaning hayotini qoʻyib, qachon oʻzingiz uchun yashaysiz... Ayni davrda biz paranji oʻrab, vaqtni quyoshga qarab oʻlchaydigan zamonda emas, erkin va demokratik davlatda, har kim oʻz-oʻzini taftish qila oladigan jamiyatda yashayapmiz. Bunday rivojlanayotgan, erkin muhitga qandaydir "dedi-dedi"lar va "Kelinlar qoʻzgʻoloni"dagi kabi faqat "shipiyon"lar haqida gaplashadigan ovsinjonlar yarashmaydi. Shaxsiy hayot bu, oʻz nomi bilan shaxsiydir. Bu hayotda har bir insonning oʻz chegaralari mavjud. Oʻz qonuniyatlari mavjud. Muhimi oʻsha chegaradan chiqib ketmaslik. Shunday ekan, birovni muhokama qilishdan tiyilish ham bir yaxshilik. Zero, har kim ogʻzidan chiqayotgan "soʻz yuki"ga masʼuliyatli boʻlsa, hammasi joy-joyiga tushadi.
Aziza MADRAHIMOVA
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
