AMUDARYo TUMANIDA MAKTAB VA BOLALAR BOGʻChALARIDA YOD BILAN TAʼMINLASh DASTURI BOShLANDI

Yod tanqisligi boʻlgan bolalarda intellektual rivojlanish koʻrsatkichlari pasayadi va yangi bilim-koʻnikmalarni oʻrganishi qiyinlashadi. Agarda bolaning tanasida yetarli miqdorda yod boʻlsa, unda maktabda, fan va sportda yaxshi natijalarga erishish imkoni yuqoriroq boʻladi. Shuni eʼtiborga olgan holda yurtimizda davlat maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlarida haftaning har chorshanba kuni bolalarga yod preparatini umumiy ichirish kuni deb belgilandi.

20-sentyabr kunidan mamlakatimizning barcha hududlarida boʻlgani kabi Amudaryo tumanida ham maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlarida tuman Tibbiyot birlashmasi xodimlari tomonidan bolalarga bepul yod preparatlarini umumiy ichirish dasturi asosidagi tadbirlar boshlandi. Bu jarayonlarda taʼlim maskanlarida bolalarning preparatni ichishlari uchun suv va boshqa zarur sharoitlar yaratib berildi. Shuningdek, tibbiyot xodimlari mazkur preparatlarni qabul qilish qoidalarini tushuntirib, pedagog-xodimlar, oʻquvchi va tarbiyalanuvchilar, ota-onalarga bu borada batafsil maʼlumotlar berishdi.

Taʼkidlanganidek, maktabgacha va maktab taʼlimi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligining 2023-yil 28-avgustdagi qoʻshma qaroriga asosan Oʻzbekistonda 3-15 yoshdagi bolalarni yod va 2-10 yoshli bolalarni gelmintozga qarshi preparatlar bilan bepul taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma tasdiqlangan. Endilikda mazkur yoʻriqnomaga koʻra, yod preparati davlat maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlariga biriktirilgan hamshira yoki pedagog-xodimlar orqali, nodavlat maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlariga oilaviy poliklinika hamda oilaviy shifokorlik punktlari patronaj hamshiralari tomonidan tarqatiladi.

Hujjatda joriy yilning 20-sentyabridan boshlab, davlat maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlarida haftaning har chorshanba kuni bolalarga yod preparatini umumiy ichirish kuni, deb belgilangan. Bunda yod preparati haftada bir marotaba maktabgacha taʼlim tashkilotlari tarbiyalanuvchilari, yaʼni 3-6 yoshli bolalarga 500 mkg, maktab oʻquvchilari, yaʼni 7 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan bolalarga 1000 mkg ichirilishi tavsiya etilgan. Shuningdek, yod preparatlarini saqlash va hisobotini yuritish davlat maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlari hamshirasi yoki masʼul xodimi tomonidan yuritilishi belgilab qoʻyilgan.

Amudaryo tumanida oʻtgan davr mobaynida ham Prezidentimizning 2020-yil 10-noyabrdagi “Aholini sogʻlom ovqatlanishini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi va 2021-yil 26-iyuldagi “Aholiga koʻrsatilayotgan tibbiy yordam sifatini yanada yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarorlariga muvofiq, 3-15 yoshdagi bolalar yod preparatlari bilan taʼminlanib kelingan. Yil boshidan sentyabr oyiga qadar tuman boʻyicha 3-15 yoshli 50 ming 650 nafar bolalarga 171 ming 300 ta antistrumin tabletkalari berilgan. Shuningdek, 3-6 yoshli 15 ming 650 nafar bolalarga har haftada yarim tabletkadan qabul qilish uchun 31 ming 300 tabletka, 7-15 yoshli 35 ming 000 nafar bolalarga har haftada 1 tabletkadan qabul qilish uchun 140 mingta tabletka tarqatilgan.

Oʻzbekistonda bolalarni yod bilan taʼminlash ishlari “Yorqin millat” dasturi boʻyicha amalga oshiriladi. Yod preparatlari Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi orqali 3 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan barcha bolalar uchun bepul taqdim etiladi. Preparat va doza Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash vazirligining respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi tomonidan tanlangan. 2025-yilda bolalar tanasida yod miqdorini aniqlash orqali butun dasturning taʼsirini baholash rejalashtirilgan.

Dasturni samarali amalga oshirish uchun dori tarqatilayotgan muassasadagilarning ota-onalari va maʼmuriyatning muntazam onlayn soʻrovlari orqali monitoring amalga oshiriladi.

O.Xudoyberganova