Ердан оқилона фойдаланиш ва мўл ҳосил олиш йўлида

Қовун-тарвуз экиш – 15 04 2026

Бугунги шиддат билан ривожланаётган даврда ер ресурсларидан оқилона ва унумли фойдаланиш, қишлоқ хўжалигида ҳосилдорликни янги босқичга олиб чиқиш нафақат иқтисодий, балки стратегик аҳамиятга эга бўлган энг муҳим масалалардан бирига айланди. Глобал иқлим ўзгаришлари ва сув тақчиллиги шароитида ҳар бир қарич ерни хазинага айлантириш, деҳқончилик маданиятини юксалтириш орқали озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш бугунги куннинг кечиктириб бўлмас талабидир.

Ана шундай масъулиятни теран англаган ҳолда фаолият юритаётган Амударё тумани заҳматкашлари бугун ерга меҳр бериш, унинг саховатидан тўлақонли баҳраманд бўлиш борасида самарали ишларни амалга оширмоқдалар. Ҳозирда туман бўйича жами 352 та фермер хўжалиги мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бири юрт фаровонлиги йўлида сидқидилдан меҳнат қилмоқда. Жорий 2026 йил ҳосили учун туман миқёсида 4 800 гектар майдонга ғалла экилган бўлса, 13 000 гектар ерда пахта етиштириш режалаштирилган.

Бироқ бугунги замонавий фермер фақатгина пахта ва ғалла билан чекланиб қолмай, балки ердан фойдаланишнинг энг самарали усулларини излаб топмоқда. Туман деҳқонлари ҳар бир қарич ердан оқилона фойдаланиш, янги боғ-роғлар яратиш, боғ қатор ораларига ва дала четларига қўшимча экинлар экиш орқали даромадни оширишни мақсад қилганлар. Бу жараёнда картошка, эртаки тарвуз, қовун ва пиёз каби харидоргир маҳсулотларни етиштиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шунингдек, “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида дала четларини кўкаламзорлаштириш ишлари ҳам тизимли йўлга қўйилган. Ҳар бир фермер хўжалиги дала четларига 2000-3000 тупдан кам бўлмаган миқдорда тут кўчатларини, шу билан бирга турли мевали дарахтларни экиб, нафақат иқлим мўътадиллигини сақлашга, балки қўшимча маҳсулот етиштиришга ҳам замин яратмоқда.

Бу борада тумандаги пешқадам хўжаликлардан бири бўлган “Пирназаров Тўрабой” фермер хўжалигининг фаолияти алоҳида эътирофга лойиқдир. Жами 65 гектар майдонда деҳқончилик қилаётган мазкур хўжалик ерларининг 10 гектарида ғалла парваришланмоқда, 37 гектарига эса пахта экиш ишлари бошланган. Хўжалик ишчилари аҳолининг озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган эҳтиёжини қондириш ва ички бозорни сифатли мева-сабзавотлар билан таъминлашни ўзларининг олий мақсади деб биладилар.

Айни кунларда хўжаликнинг 3 гектар ер майдонида барқ уриб ривожланаётган тарвуз полизлари кўзни қувонтиради. Деҳқонлар ушбу экинлардан юқори ҳосил олиб, нафақат ички бозорга чиқариш, балки маҳсулотни экспорт қилиш орқали юрт иқтисодиётига муносиб ҳисса қўшишни ният қилганлар. Бундан ташқари, ердан йил давомида бир неча бор ҳосил олиш мақсадида, 10 гектар ғалла майдонлари бўшаганидан сўнг, уларнинг 8 гектарига сув тежовчи ва тупроқ унумдорлигини оширувчи мош, қолган 2 гектарига эса кузги сабзи экиш режалаштирилган. Бундай ёндашув фермернинг ҳам моддий манфаатдорлигини оширади, ҳам бозорлардаги нарх-наво барқарорлигини таъминлашга хизмат қилади.

Замонавий қишлоқ хўжалигини сувни тежайдиган технологияларсиз тасаввур этиб бўлмайди. Давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилаётган томчилатиб суғориш тизимини жорий қилиш ташаббуси “Пирназаров Тўрабой” фермер хўжалигида ҳам кенг қўлланилмоқда. Бугунги кунда хўжаликнинг 28 гектар майдонида мазкур тежамкор усул йўлга қўйилган бўлиб, бу сув ресурсларини кескин тежаш билан бирга, ўғитни тўғридан-тўғри ўсимлик илдизига етказиб бериш орқали ҳосилдорликни ошириш имконини бермоқда.

Амударё тумани фермерлари мисолида кўриш мумкинки, ерга ҳақиқий эгалик ҳисси билан ёндашиш, янгича инновацион технологияларни амалиётга татбиқ этиш ва ҳар бир имкониятдан оқилона фойдаланиш юқори натижалар гаровидир. Бугунги кун фермери — бу нафақат деҳқон, балки юрт фаровонлиги ва бозорларимиз тўкинлигини таъминловчи, замон билан ҳамнафас қадам ташловчи тадбиркор ва янгилик яратувчидир. Давлат томонидан кўрсатилаётган бундай юксак ғамхўрлик ва қўллаб-қувватлашлар заҳматкаш деҳқонларимизни янада янги марралар сари руҳлантириб, дастурхонларимиз тўкинлиги ва халқимиз фаровонлигини таъминлашга хизмат қилмоқда.