Ер ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашга бағишланган кўргазмали семинар бўлиб ўтди

Ер — бебаҳо бойлик, инсониятнинг азалий ризқ-рўз манбаидир. Бугунги шиддат билан ривожланаётган, глобал иқлим ўзгаришлари ва аҳоли сонининг муттасил ўсиб бориши кузатилаётган бир даврда, қишлоқ хўжалигида асосий эътибор мавжуд ер ресурсларидан ҳар қачонгидан ҳам оқилона ва унумли фойдаланиш орқали озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашга қаратилмоқда. Деҳқончилик маданияти янги босқичга кўтарилаётган айни паллада, ҳар бир қарич ернинг мақсадли ва самарали ишлатилиши нафақат фермерларнинг шахсий даромадини оширади, балки бутун мамлакатнинг умумий иқтисодий барқарорлигини, халқ фаровонлигини мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Шу сабабли ҳам эндиликда ерга бўлган муносабат тубдан ўзгармоқда: соҳадаги эски қарашлар ўрнини илмий асосланган ёндашувлар эгалламоқда. Бугун фермер нафақат гектарлаб асосий экин майдонларидан, балки шу пайтгача эътибордан четда қолиб келган кичик ер участкаларидан ҳам қандай қилиб юқори ҳосил олиш мумкинлиги ҳақида бош қотирмоқда. Ва бу борада давлат томонидан яратилаётган ҳуқуқий база уларнинг энг асосий таянчига айланмоқда.

Худди шу эзгу мақсадларни ҳаётга татбиқ этиш ва ер эгаларининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш мақсадида Амударё туманидаги Тошёп овули ҳудудида жойлашган “Бекман Аллаберган” фермер хўжалигида соҳага оид янги ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазмун-моҳиятини кенг жамоатчиликка, хусусан деҳқонларга тушунтиришга бағишланган кўргазмали семинар ташкил этилди. Ушбу тадбир шунчаки навбатдаги йиғилиш эмас, балки қишлоқ хўжалиги ходимлари, мутахассислар ва фермерлар ўртасидаги ўзига хос тажриба алмашиш, фикрлашиш ва янги марраларни белгилаб олиш майдонига айланди.

Семинарда Қорақалпоғистон Республикаси Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлигининг малакали мутахассислари, Фермерлар кенгаши раҳбарлари ҳамда бошқа қатор мутасадди ташкилотларнинг масъул вакиллари фаол иштирок этишди. Улар ўзларининг чиқишларида ер эгалари ва миришкор деҳқонларга дала четларидан мақсадли ва самарали фойдаланишнинг бугунги кундаги беқиёс аҳамияти ҳақида атрофлича, илмий ва амалий асосланган тушунтиришлар бериб ўтдилар. Мутахассисларнинг сўзларига кўра, дала четларидаги ерларни ўзлаштириш шунчаки уруғ қадаб, ҳосилни кутишдан иборат эмас. Бу жараён чуқур агротехник билимларни, табиат билан уйғунликда ишлашни ва энг асосийси, тупроқнинг тилини топишни талаб этади.

Семинар давомида таъкидланганидек, эндиликда дала четлари, сув тармоқлари, йирик ва кичик каналлар, шунингдек, суғориш ва коллектор-дренаж тармоқлари атрофидаги ерлар шу пайтга қадар бўлгани каби қаровсиз, ёввойи ўтлар босиб ётадиган ташландиқ майдон сифатида эмас, балки тўлақонли ва қонуний асосда қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириладиган, деҳқонга ризқ берадиган ўта муҳим ҳудуд сифатида қаралмоқда. Бу эса мамлакат бўйлаб минглаб гектарлаб захира ерларнинг қайта фойдаланишга киритилишини, ҳар бир томчи сув ва ҳар бир қарич тупроқнинг том маънода халқ бойлигига айланишини англатади.

Семинарда аграр соҳа олимлари ва амалиётчи мутахассислар томонидан бир нечта ўта муҳим жиҳатлар батафсил баён этилди. Биринчи навбатда, ҳар бир ҳудуднинг ўзига хос тупроқ унумдорлиги ва иқлим шароитларига мос келадиган экин турларини тўғри танлаш масаласига жиддий урғу берилди. Чунки коллектор-дренаж тармоқлари атрофидаги тупроқ таркиби ўзига хос хусусиятларга эга бўлиб, у ерда экиладиган ўсимликлар муайян шароитларга чидамли бўлиши талаб этилади. Шунингдек, йиллар давомида бўш ётган, ҳеч қандай фойда келтирмаган майдонларни ободонлаштириш орқали уларни қўшимча даромад манбаига айлантириш усуллари ҳамда бу жараёнда амалдаги қонунчилик талабларига қатъий амал қилиш зарурлиги тадбир иштирокчиларига ҳаётий мисоллар ёрдамида очиб берилди. Бундан ташқари, кимёвий воситалардан фойдаланишда карантин қоидаларини бузмаслик, экологик мувозанатни сақлаш каби долзарб мавзулар ҳам қамраб олинди.

Тадбирда алоҳида таъкидланганидек, мазкур соҳада олиб борилаётган тизимли ислоҳотлар ва яратилаётган қонуний имтиёзлар натижасида яқин келажакда юртимизда етиштирилаётган экологик тоза қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг умумий ҳажми сезиларли даражада ортади. Бу эса ўз навбатида ички бозорларимизнинг тўлиқ таъминланишига, озиқ-овқат маҳсулотлари нарх-навосининг барқарорлашишига ва аҳолининг харид қовбилияти юксалишига катта ҳисса қўшади.

Амударё тумани мисолида кўзга ташланаётган бугунги ўзгаришлар бутун мамлакатимиз бўйлаб ерга, мулкка ва меҳнатга бўлган янгича муносабатнинг ёрқин ифодасидир. Дала четлари ва сув ҳавзалари атрофидаги қаровсиз майдонларнинг боғларга, серҳосил экинзорларга айланиши нафақат табиатга кўрк бағишлайди, балки инсоннинг улкан бунёдкорлик салоҳиятини намойиш этади.