KORRUPTsIYaGA QARShI KURASh – XALQARO DARAJADAGI MASALA

Korruptsiya deyarli dunyoning barcha davlatlari uchun katta muammo tugʻdirayotgan huquqbuzarlik turi, umuminsoniy xalqaro darajada tarqalgan illatdir.

Korruptsiyaga qarshi koʻrash xalqaro miqyosga koʻtarilib, jahon siyosatining muhim masalalaridan biriga aylandi. Binobarin, ushbu illat islohotlar yoʻliga, oʻtish davrida belgilangan maqsadlarga erishishga jiddiy va bevosita toʻsiq boʻlishi barchaga maʼlum.

Xalqaro miqyosda oʻtgan davr mobaynida korruptsiya va jinoyatchilikka qarshi kurashish hamda uning oldini olishga qaratilgan mustahkam huquqiy baza va tizimli amaliyot shakllandi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti homiyligida qabul qilingan EKOSOS (BMT kengashi)ning Korruptsiyaga qarshi kurash rezolyutsiyasi, Davlat mansabdor shaxslarining xalqaro axloq kodeksi, Xalqaro tijorat tashkilotlarida korruptsiya va poraxoʻrlikka qarshi kurash haqidagi deklaratsiya, Millatlararo uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash konventsiyasi va boshqa xalqaro hujjatlarning qabul qilingani mazkur illatga qarshi kurashda muhim omil vazifasini oʻtamoqda.

Bu boradagi asosiy xalqaro huquqiy hujjatlardan biri BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Korruptsiyaga qarshi konventsiya boʻlib ushbu hujjat 2003-yil 31-oktyabr sanasida qabul qilingan. Mazkur Konventsiya korruptsiya jinoyatining tavsifini toʻliq ochib, unga qarshi kurash choralarini belgilab beradi.

Ushbu konventsiyaga muvofiq ishtirokchi davlatlarning harakatlarini muvofiqlashtirish maqsadida doimiy maxsus Konferentsiya taʼsis etilgan, BMTning narkotik va jinoyatchilikka qarshi kurash boshqarmasi uning kotibiyati etib belgilangan.

Barcha mamlakatlar ushbu illatga qarshi xalqaro hamjamiyat bilan hamkorlik qilayotgan boʻlsa-da, unga qarshi kurash har bir davlatning oʻzida samarali olib borilishi katta ahamiyat kasb etadi.

Oʻzbekiston bu borada muhim qadamlarni tashlagan. Xususan, 1997-yilda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik kontseptsiyasida korruptsiya mamlakatning milliy xavfsizligiga tahdidlardan biri deb eʼtirof etilgan. Davlatimiz 2008-yil 7-iyulda BMTning yuqoridagi Konventsiyasiga qoʻshilgan.

Oʻzbekiston 2010-yil mart oyida Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkiloti doirasida qabul qilingan korruptsiyaga qarshi kurashning Istambul rejasiga ham qoʻshilgan. Shuningdek, Oliy Majlis tomonidan Jinoiy daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha Yevroosiyo guruhi toʻgʻrisidagi bitim 2011-yil 13-dekabrda ratifikatsiya qilingan.

Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda birinchilardan boʻlib “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonunni qabul qildi.

Mamlakatimizda bosqichma-bosqich, korruptsiyaning salbiy oqibatlarini hisobga olgan holda ushbu illatga qarshi kurashish, uning profilaktikasi boʻyicha milliy qonunchilik takomillashtirilib, bu boradagi xalqaro meʼyorlarga muvofiqlashtirilib borilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasida olib borilayotgan islohotlarning samarali amalga oshishiga zamin yaratuvchi va korruptsiyaga qarshi kurashish mexanizmlarini oʻzida aks ettirgan, Prezident tomonidan 2017-yil 3-yanvar kuni imzolangan Oʻzbekiston Respublikasining “Korruptsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuni shulardan jumlasidandir. Mazkur qonun 34 moddadan iborat boʻlib, korruptsiyaga qarshi kurashish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Davlatimizda amalga oshirilayotgan bunday say-harakatlarning barchasidan kutilayotgan pirovard natija bu – jamiyatda adolatsizlikka barham berishdir.

Q.Atamuradov, Fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo tumani sudi raisi.