TOMORQAChILIK VA DEHQON XOʻJALIKLARINI RIVOJLANTIRISh MASALALARIGA BAGʻIShLANGAN YIGʻILISh OʻTKAZILDI

Yurtimizda ekin yerlaridan samarali foydalanish, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qishloqda fuqarolarning bandligi va farovonligini oshirish boʻyicha tizimli ishlar amalga oshirilmoqda. Hududlarda fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining yer uchastkalaridan oqilona foydalanishi holati oʻrganilib, natijalarga koʻra ushbu yoʻnalishdagi faoliyatni tashkil etishni yanada takomillashtirish boʻyicha aniq choralar koʻrilmoqda.

20-sentyabr kuni tuman hokimligida boʻlib oʻtgan yigʻilish ham aynan shu masalalarga bagʻishlandi. Mazkur yigʻilishda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi huzuridagi fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari qoʻllab-quvatlash jamgʻarmasi bosh mutaxassisi Elmurod Bozorov, Qoraqalpogʻiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari Kengashi raisi oʻrinbosari Dusinboy Oʻtarboyev hamda boshqa tumanlardagi fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari Kengashi raislari, Agro bank, Xalq banki, Mikrokreditbank boshqarmalari mutaxassislari va tuman boʻlimlari boshliqlari ishtirok qildilar.

Yigʻilishda hududlardagi dehqon xoʻjaliklarining yer uchastkalaridan hamda tomorqa yerlardan maqsadli va samarali foydalanilishi, yerlarga ishlov berilishi, urugʻlar, koʻchatlar va daraxtlarning ekilishi, issiqxonalar qurilishi, chorva va parrandaning koʻpaytirilishi kabilar holati, bu borada amalga oshirilgan ishlar xususida soʻz yuritildi. Soʻzga chiqqan masʼullar tomorqa xoʻjaligini rivojlantirish borasidagi samarali chora-tadbirlar, tajribalar xususida fikr almashishdi.

Taʼkidlash joizki, Amudaryo tumani fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari Kengashi tomonidan bugungi kunda aholining tomorqalardan samarali foydalanishlariga yaqindan koʻmak va tavsiyalar berib kelinmoqda. Tumanda jami 39 ming 406 nafar tomorqa yer egalari, 295 ta dehqon xoʻjaliklari mavjud boʻlib, ularda  6652,2 gektar ekin yerlari mavjud.  Mazkur yilda kelgusi yil hosili uchun 1141,2 gektar kuzgi piyoz va sarimsoqpiyoz ekinlarining ekilishi rejalashtirilgan.

Tumanda bugungi kunda aholi tomorqalarida 13,9 gektar tomorqa yer maydonida 1183 ta issiqxonalar tashkil qilindi. Mazkur yilda 49 ta ovul va mahallalarda  aholi tomorqalarida 1-1,5 sotixli 6,3 gektar yer maydonda 486 ta ixcham issiqxonalar barpo etildi. Undan tashqari, "Bir mahalla – bir mahsulot" tamoyili asosida 2020-yilda 21 ta mahalla, 2021-yilda tumandagi jami mahallalar ixtisoslashtirildi. Joriy yilda Amudaryo tuman hokimi qarori bilan “Meva-sabzavot ishlab chiqarish kooperatsiyalari” tashkil etish uchun umumiy yer maydoni 27 gektar  2 ta ishlab chiqarish kooperatsiya tashkil qilindi.

Yil davomida tumandagi 12 ta mahallada yengil konstruktsiyali “dala doʻkonlari” va kichik sigʻimli muzlatkich omborxonalar qurildi. Shuningdek, tumanda shu yilgi kuz va kelasi yilgi bahor oylarida 6000 xonadonda,  hovlilar oldiga masofasi 60 km. uzunlikdagi uzum koʻchatlarini ekish ishlari  rejalashtirilgan.

 Prezidentimizning 2020-yil 30-iyundagi Qaroriga muvofiq tumanda “Amudaryo tomorqa xizmati” masʼuliyati cheklangan jamiyati negizida tomorqa klasteri tashkil etildi. Loyiha qiymati 5 mlrd. 27 million soʻmni tashkil etib, ushbu mablagʻlar maxsus jamgʻarmadan imtiyozli kredit sifatida ajratildi. Mazkur tomorqa klasteri faoliyatini yoʻlga qoʻyilishi natijasida endilikda 35 ta doimiy ish oʻrni yaratiladi, yarim gektar koʻchat issiqxonasi barpo etiladi. Shuningdek, 3 ming tonna meva-sabzavotni qayta ishlash va quritish quvvati tashkil etiladi. Tuman hududida 820 xonadonga ixcham issiqxona qurib berish imkoniyati paydo buladi. Undan tashqari, 40 ming bosh joʻja ochirish imkoniyatiga ega boʻlgan inkubatoriya tashkil etiladi. Yiliga 1800  tonna yem tayyorlanib,  2021-yilda 13,8 ming xonadon, 2022-yilda 31,1 ming xonadon qamrab olinadi.

Yigʻilishda mamlakatimizning oziq-ovqat xavfsizligi taʼminlash va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishda samaradorlikka erishish aynan tomorqa egalarining saʼy-harakatlariga bogʻliq boʻlganligi sababli bu boradagi muammolarni tizimli hal etish lozimligi, aniq maqsadlarga qaratilgan va manzilli chora-tadbirlar koʻrilishi kerakligiga keng toʻxtalib oʻtildi. Mazkur masalalar boʻyicha mutasaddilar tomonidan zarur tavsiyalar, yoʻl-yoʻriqlar berilib, tomorqachilik va dehqon xoʻjaliklarini rivojlantirishga ustuvor vazifa sifatida alohida eʼtibor qaratish kerakligi eʼtirof etildi.

O.Xudoyberganova.