Агротехникалар мавсумга шай ҳолатга келтирилмоқда

Деҳқон учун йилнинг тўрт фасли ҳам иш фаслидир. Йил бўйи фидойи меҳнат қилиб, етиштирилган ҳосилни йиғиб-териб олган деҳқонлар ҳосилдан бўшаган ерларни шудгорлаш ва шўр ювишга тайёрлаш ишлари билан бир қаторда техникаларни таъмирлашга ҳам киришишади. Халқимиз “Техника – деҳқоннинг қўл-қаноти” деб бежизга айтмаган. Қишлоқ хўжалиги техникаларини қишда кўкламги экиш мавсумига пухта тайёрлаш янги мавсум ишларининг ўз вақтида ва самарали адо этилишига замин бўлади. Масалан, чигит экишга киришишдан олдин сеялканинг бутлиги, қисм ва деталлари яхшилаб маҳкамланганлиги текширилади, экиш жараёни ва сифатига бевосита таъсир кўрсатадиган қисмларга алоҳида эътибор қаратилади. Чигит экиш сеялкасининг техник ҳолати эса мавсум олдидан ва иш давомида унинг созлик даражасига қараб баҳоланади. Соз сеялка экиш тадбирини сифатли бажаради, смена ва мавсум давомида бузилмасдан ишлайди. Шу боисдан айни кунларда Амударё туманида ҳам баҳорги мавсум давомида ишлатиладиган техникалар сифатли таъмирланиб, мавсумга шай ҳолатга келтирилмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекциясининг Амударё туман бўлими маъсул ходимлари тумандаги қишлоқ хўжалик техникаларининг белгиланган устахоналарга йиғилиши, таъмирлаш ишларининг бориши билан танишиб, назорат қилиб бормоқдалар.

Баҳорги экиш мавсумида қатнашадиган қишлоқ хўжалиги техникалари туманнинг 16 та ҳудудида жойлашган устахоналарга йиғилиб, бугунги кунда таъмирлаш ишлари якунланиш арафасида.

Туман қишлоқ хўжалиги тараққиётига ҳисса қўшадиган “қўл-қанот” ҳисобланган техникалар сони ҳам йил сайин ортиб бормоқда. Биргина чигит экиш сеялкалари сони жами 150 донани ташкил қилса, культиваторлар 325тани, тишли бороналар 1700тани, темир молалар эса 293тани ташкил қилади.

Шулардан, Тўлқин овули ҳудудидаги устахонада 5 дона, Қипчоқ шаҳарчаси ҳудудидаги устахонада 2 дона, Дўрман овулидаги устахонада 3 дона, Қиличбой овулидаги устахонада 1 дона, Туркманистон овулидаги устахонада 5 дона, Намуна маҳалласидаги устахона ҳудудида 3 дона ва Тош ёп овули ҳудудидаги устахонада 2 дона чигит экиш сеялкалари тўлиқ ва сифатли таъмирланди. Қолганларини эса таъмирлаш ишлари якунланиш босқичида.

Сўзимиз аввалида бободеҳқонларимиз учун йилнинг тўртта фасли ҳам меҳнат мавсуми, дея бекорга айтмадик. Сабаби, ҳар фаслнинг ўзига яраша меҳнат талаб қиладиган, кечиктириб бўлмайдиган юмушлари бор. Масалан, куз мавсумида ҳосилдан бўшаган ерлар қайтадан ҳайдалиб, шудгорлаш ишлари олиб борилса, кейинчалик ерлар лазерли текислагич ёрдамида текисланади ва шўр ювиш ишлари амалга оширилади. Шунингдек, уруғ ерга қадалгач, чигит униб чиққанидан кейинги ишлар ҳам талайгина. Бу фурсатда қишлоқ хўжалиги меҳнаткашлари экин қатор ораларини культиватор ёрдамида юмшатиш тараддудига тушишади.

Қатор ораларини культиватция қилиш орқали бегона ўтлар йўқотилади, тупроқнинг майда кесакча ҳолга келиши натижасида нам узоқ муддат сақланади, шўр ерларда эса зарарли тузлар кўтарилишининг олди олинади, тупроқда иссиқлик ва ҳаво алмашиниши таъминланади. Экиннинг илдизлари озиқ моддалар ва нам билан доимий таъминланиб туриши учун шароит яратилади.

Эртаги культивация тупроқ устки қатламининг яхши қизишини ва қуришини таъминлайди, ўсимликнинг илдиз чириши касалига чалинишини камайтиришга шароит яратади. Айни пайтда, Амударё туманининг турли ҳудудларидаги устахоналарда сифатли таъмирланаётган 325 дона культиваторлар ҳам жорий йилги мавсумда иштирок этиб, ерларнинг маромида юмшатилишига ҳисса қўшса ажаб эмас.

Айниқса, қишлоқ хўжалигининг асосий экинларидан бири бўлган ғўза парвариши алоҳида аэътиборни талаб қилади. Бунда, кутилган натижа ғўзани вақтида суғориш, вақтида керакли ўғитларни бериш билан бир қаторда, қишлоқ хўжалиги техникаларининг тўғри ташкил қилинганлигига ҳам боғлиқ. Шуни ҳисобга олган ҳолда, соҳа маъсуллари томонидан жорий кўкламда, экиш ишларида қатнашадиган техникалар мавсум ишларида сифатли ишлаши учун таъмирлаш ишларига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Зеро, ердан мўл ва сифатли ҳосил етиштиришда агротехник тадбирларни ўз вақтида, маромига етказиб бажариш, мавжуд ресурслардан оқилона фойдаланиш ҳар бир деҳқон, пахтакор ва фермернинг асосий бурчидир.

Ирода Эрдошева, ҚДУ журналистика факультети талабаси.