ОНА ВА БОЛА САЛОМАТЛИГИ ЭЪТИБОРДА

Юртимизда истиқлолнинг илк кунларидан бошлаб оила, оналик ва болаликни муҳофаза қилиш масаласига катта эътибор қаратила бошланди. Бош Қомусимизда алоҳида бобнинг оилага бағишлангани ҳам бунинг исботидир. 65-моддада айтилганидек, "Оналик ва болалик давлат томонидан муҳофаза қилинади”.

Соғлом фарзандлар дунёга келиши учун фақат ҳуқуқий асосларгина етарли эмас. Бу жараёнда она саломатлиги ҳам муҳим аҳамият касб этади. Шундан келиб чиқиб, ҳомиладор аёлларга баъзи тавсияларни келтириб ўтамиз.

Ҳомиладорлик даврида аёл организмида ҳар хил функционал ўзгаришлар рўй беради. Шу сабабли ҳомиланинг яхши ривожланиб бориши учун қулай шароитлар яратиш лозим.

Бунда шахсий гигиена қоидаларига аҳамият бериш зарур.

Ҳомиладор аёл баданини ҳар доим тоза тутиши керак. Бадан кир бўлса, турли микроорганизмлар кўпайиб, терида йирингли касалликлар пайдо бўлади. Бадан терисида йирингли яра-чақалар бўлиши эса, аёлнинг ўзи учун ҳам, қорнидаги боласи учун ҳам хавфлидир.

Ҳар куни эрталаб қўл, юз, бўйинни ювиш билан кифояланмай, баданни аввал ҳўл сочиқ билан, кейин қуруқ сочиқ билан артиш лозим. Кечқурун қўл, юз, оёқларни ювиб ётиш шарт. Тирноқни ўстириб юрмай, вақти - вақти билан олиб туриш керак. Баданни ҳар куни шу зайлда тозалаб, артиб туришдан ташқари, камида ҳафтасига бир марта, ёз ойларида ҳар куни чўмилиб туриш лозим. Ҳаммомга тушиб, баданни буғда тоблаш ўринли эмас. Бу даврда фақат душга тушиб турган маъқул.

Ташқи жинсий аъзоларни тоза тутишга айниқса катта эътибор бериш керак.

Эрталаб ва кечқурун аёл илиқ сув ва совун билан таҳорат олиши даркор. Таҳоратдан сўнг артинадиган сочиғини алоҳида сақлаб, вақти-вақти билан қайнатиб ювиб туриш, қуригандан кейин эса, дазмоллаш лозим. Ички кийим, чойшаблар ва ёстиқ жилдлари ҳам камида ҳафтасига бир марта алмаштириб турилади.

Кечаси юпқа ва кенг ич кўйлак кийиб ётиш ўринлидир. Ҳомиладор аёлнинг ётадиган ўрни алоҳида ва қулай бўлиши керак. Устки кийим ҳам кенг ва осон кийиладиган бўлиши лозим. Ҳомиладорликнинг бешинчи ойидан бошлаб махсус бандаж боғлаб юриш тавсия этилади. Пойафзал оёқларни сиқмайдиган, пошнаси паст бўлиши шарт. Ҳомиладорлик даврида сут безларига қараб турилса, улар яхши етилиб боради ва аёл мастит бўлмайди.

Ҳомиладорлик нормал ўтаётган бўлса, одатдаги турмуш тарзини ўзгартириш керак эмас, аёл ўз юмушларини ҳам бажариши мумкин, фақат оғир нарса кўтармаслик, кескин ҳаракатлар қилмаслиги керак.

Мириқиб ухлашнинг катта аҳамияти бор, аёл камида 8 соат ухлаши керак. Кечқурун ётишдан олдин очиқ ҳавода бироз сайр қилиш ва хонани шамоллатиш тавсия этилади. Соғлом ҳомиладорларда шифокор тавсиясига кўра ҳаво қуёш ванналари қабул қилишга рухсат этилади. Ҳомиладорлик нормал ўтаётган бўлсагина, аёл очиқ сув ҳавзаларида чўмилиши мумкин.

Ҳомиладорликнинг биринчи кунларидан бошлабоқ очиқ ҳавода имкони борича кўпроқ бўлишга ҳаракат қилиш лозим, чунки одам уй ичида ўтираверса, кислород етишмаслиги натижасида турли хил асоратлар юзага келиши мумкин.

Ҳомиладорликнинг эсон-омон ўтиши ва ҳомиланинг яхши ривожланиб бориши учун асосий шартлардан бири яхши овқатланишдир.

Боланинг соғлом туғилиши ҳам, туғруқ даврининг асоратсиз ўтиши ҳам, туғруқдан кейинги давр ва чақалоқнинг соғлом бўлиши - буларнинг барчаси онанинг саломатлигига, унинг тозалигига, орасталигига бевосита боғлиқ. Шундай экан, азиз оналар, дунёга келаётган янги фарзандингизнинг соғлом бўлиб туғилиши учун юқоридаги тавсияларга амал қилинг. Зеро, соғ онадан соғлом фарзанд дунёга келади.

Муҳаббат БОБОЖОНОВА,

туман кўп тармоқли марказий поликлиникасининг маҳалла педиатри.