VIRUSLI GEPATIT A KASALLIGIGA QARShI EMLASh TADBIRLARI OʻTKAZILMOQDA

Mamlakatimizda aholining reproduktiv salomatligini taʼminlash, ayniqsa, fasllar almashishi munosabati bilan kuzatiladigan yuqumli kasalliklar tarqalishining oldini olish maqsadida tizimli ishlar olib borilmoqda. Shunday boʻlsa-da, xalq orasida “iflos qoʻllar kasalligi” va “sariq kasallik” nomini olgan virusli gepatit A va gepatit Ye kasalligiga qarshi amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarga qaramasdan aholi orasida ushbu kasallikka chalinish holatlarining kuzatilayotgani sir emas.

Kasallik koʻproq 2 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida uchraydi va haqiqatdan ham bolalarning qoʻllarini yuvmasdan ovqatlanishlari, meva-sabzavotlarni yoʻl-yoʻlakay, daraxt shoxidan uzib olib, toza suvda yuvmay isteʼmol qilishlari, qaynamagan suvni ichishlari, shuningdek, turib qolgan ochiq suv havzalarida choʻmilishlari, usti dasturxon bilan yopilmagan, pashshalar qoʻngan oziq-ovqat mahsulotlarini isteʼmol qilishlari natijasida kelib chiqadi.

Virusli gepatit kasalligi virusini yuqtirib olgan bemorning darmoni qurib, ishtahasi yoʻqoladi, koʻngli ayniydi, baʼzi holatlarda qayt qilib, harorati koʻtariladi. Uyquchanlik, grippga oʻxshash holatlar kuzatiladi va koʻz oqi, pastki qovoq shilliq pardasi sargʻayib, peshobining rangi qizaradi.

Ana shunday holatlar kuzatilgan taqdirda zudlik bilan shifokorga murojaat qilish zarur va kasallikning aynan ana shu davrida bemor oʻzi bilmagan holda virusli gepatitni boshqalarga, ayniqsa, oila aʼzolariga yuqtirib olishi mumkin.

Kasallikni davolagandan koʻra, uning oldini olishga qaratilgan chora- tadbirlar muhim ahamiyatga ega. Shu bois, Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi shifokorlari tomonidan muntazam ravishda soha mutaxassislari va aholi keng qatlami orasida tushuntirish-targʻibot va profilaktik tadbirlar oʻtkazilib, kasallikka qarshi mavsumiy emlash ishlari amalga oshirilib kelinmoqda.

Ayni kunlarda Amudaryo tuman Tibbiyot birlashmasi qoshidagi koʻp tarmoqli Markaziy poliklinikada virusli gepatitga qarshi emlash ishlari uyushqoqlik bilan olib borilmoqda. Vaktsinatsiya jarayonini samarali oʻtkazish maqsadida Amudaryo tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimining epidemiologiya va immunoprofilaktika boʻlimi mudirasi Gulshod Tajiboyeva 2 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan farzandlarini emlatgani kelgan ota-onalar va gepatit A virusiga qarshi emlanish istagida boʻlgan katta yoshdagi fuqarolarga ushbu virusni yuqtirib olishdan saqlanish hamda kasallikning inson uchun zararli asoratlari xususida kerakli tushunchalar, maslahat va tavsiyalar bermoqda.

Ayniqsa, bemor bola foydalangan idishlar, choyshab, yostiq jildi, kiyim-kechak, oʻyinchoqlar, soʻrgʻich, hojat anjomi, bemordan qolgan ovqatlar virus bilan zararlangan boʻlishi, shu bois, bu idishlarni maxsus yuvish vositalari bilan yaxshilab yuvib, uydagi eshik tutqichlari, pollar va umum foydalanuvdagi boshqa buyumlarni zararsizlantiruvchi vositalar yordamida tez-tez artib, tozalab turish zarurligini taʼkidladi.

Emlash tadbiri davomida Gulshod Tajiboyeva jarayonda ishtirok etayotgan ota-onalar va aholi vakillariga kasallikning belgilariga befarq qarash va barcha yoshdagi bemorlarda vaqtida zarur muolaja choralarining koʻrilmagani natijasida jigar yetishmovchiligi, jigar tsirrozi, xoletsistit va astenonevrotik sindrom kabi ogʻir asoratlarni yuzaga keltirishini, shuning uchun kasallikka qarshi emlash choralariga eʼtiborli boʻlish muhim ahamiyat kasb etishini qayd etdi. Shu barobarida barcha ota-onalarga farzandlarini maktabgacha taʼlim tashkilotlariga va maktabga berishdan avval virusli gepatit Aga qarshi emlatishni maslahat berdi.

Shuni alohida taʼkidlash joizki, hozirgi vaqtda kasallikning sariq belgisiz turi koʻproq kuzatilmoqda va kasallikka toʻgʻri tashxis qoʻyilib, toʻgʻri davolanmasa yuqoridagi kabi ogʻir asoratlarga olib kelishi mumkin.

Bunday muammolarga duch kelmaslikning eng toʻgʻri va samarali usuli – kasallikka qarshi emlanish hamda sogʻlom turmush tarziga amal qilish, farzandlarimizni ham tozalikka qatʼiy amal qilishga oʻrgatishdir. Zero tozalik – salomatlikning birdan-bir garovidir.

Robiya Yoʻldosheva.