Davlat boshqaruvida vakillik organlari roli oshib bormoqda

Mamlakatimizda "Inson qadri uchun" tamoyilini amalga oshirish, xalq bilan davlat idoralari oʻrtasidagi byurokratik toʻsiqlarga batamom barham berish, xalq hokimiyatchiligini toʻlaqonli roʻyobga chiqarishga qaratilgan keng koʻlamli islohotlar zamirida aholi farovonligi, hayotdan rozi yashashini taʼminlashdek ezgu maqsadlar mujassam. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining "Oʻzbekiston Respublikasida mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari faoliyatini 2030-yilga qadar rivojlantirish Kontseptsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida"gi PF-98-sonli Farmoni mazmun-mohiyatida ham hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholi hayotiga doir dolzarb masalalarni hal etish borasida xalq deputatlari mahalliy Kengashlarining vakolatlarini yanada takomillashtirish orqali xalqning turmush farovonligini yuksaltirish  nazarda tutilgan.

Ushbu Farmon bilan yangi tahrirdagi Konstitutsiyaga koʻra,  mahalliy Kengash raisi va hokim lavozimlari bir-biridan ajratilishi belgilanganidan kelib chiqib, endilikda "Kuchli Kengash, hisobdor va   tashabbuskor hokim" tamoyilini roʻyobga chiqarish orqali davlat va xalq hayotining muhim masalalarini hal etishda mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlarining rolini oshirish boʻyicha keng qamrovli vazifalar  belgilab berildi. Xususan, ijro hokimiyati organlarining mahalliy xalq   vakillari oldidagi doimiy hisobdorligini oshirish, fuqarolarning mahalliy boshqaruvda keng ishtirok etish jarayonlarini mustahkamlash, bunda hududiy boshqaruvni "Aholi manfaatlariga xizmat qilish" tamoyili asosida nomarkazlashtirish hamda mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlarining  vazifalarini aniq belgilash, hududlararo savdo-iqtisodiy va madaniy-gumanitar sohalarda xalqaro hamkorlikning huquqiy asoslarini mustahkamlash va ularni amalga oshirish mexanizmlarini joriy etish orqali mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari faoliyatini 2030-yilga qadar  rivojlantirish Kontseptsiyasini amalga oshirish boʻyicha "Yoʻl xaritasi" ishlab chiqilib, amaliyotga tatbiq etilmoqda.

Kontseptsiyada belgilangan "Yoʻl xaritasi"ga koʻra, endilikda  koʻchmas mulkdan foydalanganlik uchun ijara toʻlovining eng kam stavkalarini belgilash, dafn etish joylarini saqlash qoidalarini va dafn qilish xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha taʼriflar miqdorini tasdiqlash, ijtimoiy himoyaga muhtoj, ish   topishda qiynalayotgan shaxslarni ishga joylashtirish uchun ish oʻrinlarining eng kam sonini belgilash va zahiraga qoʻyish, yoʻllarning ayrim qismlarida  harakat tezligini oshirishga yoki kamaytirishga doir tegishli yoʻl belgilarni  oʻrnatishga ruxsat berish vakolatlari Xalq deputatlari mahalliy Kengashlariga oʻtkazilmoqda.

Bundan tashqari, byudjet loyihasini ishlab chiqishda mahalliy byudjet xarajatlarining muayyan qismini mahalliy Kengash deputatlari tashabbusi asosida shakllantirish amaliyoti yoʻlga qoʻyiladigan boʻldi. Bu esa mahalliy byudjet mablagʻlarining maqsadli taqsimlanishini taʼminlash imkonini beradi. Shuningdek, Kontseptsiya bilan jamoatchilik asosida mahalliy Kengashlar qoshida Yoshlar guruhlari hamda el ichida yuksak obroʻ-eʼtiborli NNTlar, fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari, fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari hamda ilmiy doiralar vakillaridan iborat  jamoatchilik asosida faoliyat yuritadigan Maslahat guruhlarining tashkil etilishi belgilangan. Yana bir muhim tomoni mahalliy Kengashlar  kotibiyatlari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Xalq deputatlari Kengashlarida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlaridan mustaqil ravishda hisob-kitob tizimi joriy etilib, Xalq deputatlari mahalliy Kengashi raisi oʻrinbosari instituti tashkil etilib, mahalliy Kengashlar doimiy komissiyalarida shaffoflik tarzida muhokama qilish, Kengash         sessiyalarida nomzod tomonidan oʻz yoʻnalishi boʻyicha hududni rivojlantirish dasturini taqdim qilish tartibi joriy etiladi.

"Yoʻl xaritasi"ga koʻra, Senat bilan  mahalliy Kengashlar oʻrtasida mustahkam aloqa oʻrnatiladi. Unga koʻra, "Saylovchi — deputat — hokim — Kengash" toʻrt boʻgʻinli oʻzaro hamkorlik tizimi yoʻlga qoʻyiladi. "Kuchli  Kengash, hisobdor va tashabbuskor hokim" tamoyilini amalga oshirishda izchillikni yuqori darajada taʼminlash choralari koʻriladi va mahalliy Kengashlarda deputatlar va jamoatchilik vakillari ishtirokida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari rahbarlarining aholi hayotiga doir ayrim  muhim ijtimoiy masalalar yuzasidan axborotlarini eshitish boʻyicha "Kengash soati"  instituti  joriy etiladi. Shuni alohida taʼkidlash joizki, endilikda Kengash qarori bilan lavozimga tasdiqlanadigan shaxslarning lavozimga tayinlanishida roziligi olinadigan mansabdor shaxslar tomonidan odob-axloq normalarini buzganlik boʻyicha ishlarni koʻrib chiqish vakolati ham mahalliy Kengashlarning

Reglament va deputatlik  odobi masalalari boʻyicha doimiy komissiyalariga beriladi. Shu paytgacha Mahalliy Kengash sessiyalarida oddiy fuqarolarning  ishtiroki taʼminlanmagan edi.Kontseptsiyaga koʻra, mahalliy Kengash qarorlarining ochiqligini taʼminlash maqsadida fuqarolarning sessiya ishini bevosita kuzatish   imkoniyati yaratilmoqda. Yaʼni  mahalliy Kengash sessiyalarida  fuqarolarning sessiya  ishiga aralashish huquqisiz kuzatuvchi sifatida ishtirok etish tartibi  belgilandi.

Xulosa qilib aytganda, Prezidentimizning "Oʻzbekiston Respublikasida  mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari faoliyatini 2030-yilga qadar   rivojlantirish Kontseptsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida"gi PF-98-sonli   Farmonining butun mazmun-mohiyati xalqimiz uchun munosib turmush sharoitlarini yaratish,  hayotdan rozi yashashlarini taʼminlash, ular hayotiga oid dolzarb muammolarni hal etishda "Mahalla yettiligi"—mahalliy Kengash—viloyat, yaʼni Joʻqorgʻi Kenges —  Senat"  hamkorligini izchil  yoʻlga qoʻyish orqali byurokratik toʻsiqlarga, korruptsiyaviy holatlarga batamom barham berishdek kechiktirib boʻlmaydigan vazifalar ilgari surilgan. Chunki deputatlik — bu mansab emas, xalq ichida yurib, xalqning dardini eshitadigan, muammolariga yelka tutib, hayotlariga farovonlik baxsh etish choralarini koʻradigan, qolaversa,  saylovchilar ishonchini qozonib,, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organida xalq nomidan faoliyat olib boruvchi  xalqning ishonchli vakilidir. Ana shu ishonchga sazovor boʻlish esa deputatning zimmasidagi eng oliy burchidir.                                                                                                                                                             

XONIMJON RAJABOVA, 2-BOYOVUL SAYLOV OKRUGIDAN XALQ DEPUTATLARI AMUDARYo TUMAN KENGAShI DEPUTATI.