Kuydirgi kasalligining oldini olishga qaratilgan maxsus-taktik oʻquv mashqi oʻtkazildi

Insoniyat salomatligi va jamiyat xavfsizligini taʼminlash, turli xavfli yuqumli kasalliklarning aholi va hayvonlar orasida keng tarqalib ketishiga yoʻl qoʻymaslik hamda favqulodda vaziyatlar sodir boʻlganda zudlik bilan tezkor choralar koʻrish bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. Xususan, odamlar va hayvonlar oʻrtasida uchraydigan oʻta xavfli yuqumli kasalliklar, jumladan, kuydirgi kasalligining oldini olish, bunday murakkab vaziyatlarda barcha masʼul davlat xizmatlarining hamkorlikdagi harakatlarini muvofiqlashtirish maqsadida yurtimizda tizimli va keng koʻlamli ishlar amalga oshirib kelinmoqda.

Joriy yilning 6-avgust kuni ham Amudaryo tumanida aynan mana shu ezgu va muhim maqsadga qaratilgan, yaʼni odamlar va hayvonlar oʻrtasida kuydirgi kasalligi tarqalishining oldini olishda Favqulodda vaziyatlar davlat quyi tizimi xizmatlarining hamkorlikdagi harakatlarini sinovdan oʻtkazuvchi keng koʻlamli koʻrgazmali maxsus-taktik oʻquv mashqi tashkil etildi.

Amudaryo tumanidagi Toshyop ovulida oʻtkazilgan ushbu profilaktik tadbir Qoraqalpogʻiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi, Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi, shuningdek, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boshqarmasi hamda uning quyi hududiy boʻlimlari bilan hamkorlikda amalga oshirildi.

Mazkur maxsus-taktik oʻquv mashgʻuloti mantiqiy jihatdan 2 ta asosiy bosqichda olib borildi. Mashqning 1-bosqichi, yaʼni nazariy qismi tuman tibbiyot birlashmasining majlislar zalida boʻlib oʻtdi. Unda tuman favqulodda vaziyatlar boʻlimi, tuman sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi, tuman veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi hamda tibbiyot birlashmasining tajribali mutaxassislari ishtirokida chuqurlashtirilgan maxsus seminar mashgʻuloti oʻtkazildi.

Ushbu yigʻilishda kuydirgi kasalligining taʼrifi, uning etiologiyasi, epidemiologiyasi, epizootologiyasi, klinikasi, qiyosiy tashxis qoʻyish va davolash usullari batafsil muhokama qilindi. Shu bilan birga, kasallik qayd etilgan vaqtda bevosita xavfli oʻchoqda zudlik bilan amalga oshirilishi kerak boʻlgan birinchi navbatdagi chora-tadbirlar yuzasidan ishtirokchilarga muhim nazariy maʼlumotlar berildi.

Nazariy bilimlar va koʻnikmalar mustahkamlangach, ishtirokchilar mashqning 2-qismi hisoblangan haqiqiy amaliy jarayonlarga kirishdilar. Amaliy qism shartiga koʻra, Toshyop ovuli hududida odamlar va hayvonlar oʻrtasida kuydirgi kasalligi roʻyxatga olinganligi haqidagi shartli xabar asosida tezkor harakatlar boshlandi. Kasallik oʻchogʻida tuman sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi hamda veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi mutaxassislari tomonidan zudlik bilan qoʻshma epidemiologik va epizootologik surishtiruv ishlari olib borilib, xavfli kasallikning kelib chiqish manbalari aniqlandi. Hududda sanitariya-epidemiologiya xizmatining malakali xodimlari tomonidan dezinfektsiya ishlari toʻliq va sifatli amalga oshirildi. Oʻz navbatida, tuman veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi xodimlari kuydirgi kasalligi sababli nobud boʻlgan qoramolni zarur epizootologik chora-tadbirlarni qoʻllab, zararsizlantirish ishlarini bajardilar.

Tibbiyot va veterinariya mutaxassislarining taʼkidlashicha, kuydirgi kasalligi spora hosil qiluvchi bakteriyalar tomonidan qoʻzgʻatiladigan, turli xil yuqish mexanizmlariga ega boʻlgan oʻta xavfli yuqumli xastalikdir. Qadim zamonlardan buyon maʼlum boʻlgan bu ogʻir dard asosan hayvonlardan odamlarga yuqishi bilan jamiyat uchun oʻta xavfli hisoblanadi. Odamlarga ushbu kasallik koʻpincha xastalangan qoramol, qoʻy-echki, ot va tuya kabi chorva mollarini soʻyish, ularning terisini shilish, goʻshtini maydalash, oshqozon-ichaklari hamda kalla-pochasini tozalash jarayonlarida toʻgʻridan-toʻgʻri yuqadi. Aynan mana shu sababli, kasal chorva hayvonlarini veterinariya xodimi ishtirokisiz hamda ruxsatisiz soʻyish qatʼiyan man etiladi. Insonlarda kuydirgi kasalligining teri, ichak va oʻpka formalari mavjud boʻlib, hayotda eng koʻp uchraydigan teri formasida inson tanasida qora koʻmirga oʻxshash dahshatli yaralar paydo boʻladi, tana harorati keskin koʻtariladi, insonda kuchli bosh ogʻrigʻi va umumiy holsizlik alomatlari namoyon boʻladi.

Kuydirgi kasalligining odamlarga yuqishining oldini olish va jamiyatda epidemiologik barqarorlikni taʼminlash maqsadida bir qator qatʼiy qoidalarga soʻzsiz rioya qilish talab etiladi. Eng avvalo, xonadonlarda boqilayotgan barcha turdagi chorva mollarini hududiy veterinariya shifokorlari tomonidan kuydirgi kasalligiga qarshi har yili kamida 1 marotaba emlatish zarur. Shuni unutmaslik kerakki, chorva mollarini oddiy uy sharoitida oʻzboshimchalik bilan soʻyish taqiqlangan boʻlib, ularni faqatgina maxsus jihozlangan kushxonalarda va soʻyish maydonchalarida, veterinariya vrachining qatʼiy nazorati ostida soʻyish talab etiladi. Mabodo mutaxassis chorva mollarida kuydirgi kasalligini gumon qilsa yoki aniqlasa, bunday hayvonlarni soʻyish mutlaqo mumkin emas, nobud boʻlgan mol yoki qoʻy tanasi tegishli tartibda albatta kuydirish yoʻli bilan yoʻq qilinishi shart. Bundan tashqari, mahallalarda majburiy soʻyilgan va koʻcha-koʻylarda ochiq savdoda sotilayotgan chorva mollari goʻshti inson hayoti uchun oʻta xatarli boʻlishi mumkinligi sababli, goʻsht va goʻsht mahsulotlarini faqat ixtisoslashgan doʻkonlardan va rasmiy bozorlardan xarid qilish tavsiya etiladi, chunki u yerda mahsulotlar veterinariya-sanitariya ekspertizasidan oʻtkazilgan va xavfsizligi toʻliq kafolatlangan boʻladi.

Maxsus-taktik oʻquv mashqi yakunida barcha amalga oshirilgan harakatlar tanqidiy tahlil qilinib, soha xodimlariga kelgusidagi ishlar uchun tegishli amaliy tavsiya va aniq koʻrsatmalar berildi.