IChKILIK – UMP ZAVOLI

“Mening oilam” gazetasining 20-dekabr (2018) sonida Qodirbergan hojining “Mast qiluvchi ichimliklar shariatda harom qilingan” mavzusidagi maqolasini oʻqib, qoʻlimga qalam oldim.

Har qanday jamiyat turli davrlarda aroqxoʻrlikka qarshi kurash ochgan, uni tag-tugi bilan yoʻqotish yoʻllarini izlagan. Biroq shuncha urinishlar kutilgan samarani berolmagan. Chunonchi, 1929-yili AQSh Kongessi aroqxoʻrlikka qarshi kurashga dahldor maxsus tadbirlar ishlab chiqqan, unda qattiqqoʻllik shu darajaga borib yetganki, aroqxoʻrlikka mukkasidan ketgan va tuzalmas deb topilganlar uchun hatto oʻlim jazosi tayinlangan. Lekin oqibati.. Mamlakatda aroqxoʻrlar soni koʻpaysa, koʻpaygan, aslo kamaymagan.

Maʼlumki, Islomga qadar Arabiston yarim orolida va kurrai zaminning boshqa mintaqalarida mast qiluvchi ichimlik ichish keng tus olgan. Jamiyat, davlat undan qanchalar koʻp jiddiy talofat koʻrmasin, hech kim, hech qachon aroqxoʻrlarni bu odatlaridan tiya olmagan.

Alloh taolo insonga tafakkur bagʻishlab, uni yer yuzidagi jonzotlar ichida eng azizi va mukarrami qilib yaratdi. Xuddi shu tafakkur, aql bilan inson yaxshini yomondan, ezgulikni yovuzlikdan ajratish qobiliyatiga ega boʻldi. Ana shu aql-farosat sohibi boʻlgan odamlar orasida aroqxoʻrlik keyingi yarim asr mobaynida urf boʻlib ketdi. Ziyofat bersak, toʻy qilsak ham dasturxonga aroq tortamiz, goʻyo shu boʻlmasa, toʻyimiz oʻtmay qoladigandek. Na xudodan qoʻrqamiz na bandadan uyalamiz. Bu jamiyatni inqirozga olib boradigan katta illat ekanini oʻylamaymiz.

Taassuflar boʻlsinki, jamiyatda aql va qalb yoʻrigʻidan chiqqan, insonga zid ishlar qiladigan kimsalar ham borki, ular oʻz qilmishlari bilan nafaqat oʻzlariga, balki butun jamiyatga zarar yetkazadilar..

Yaqinda sal mazasi qochib, doʻxtirga koʻrindim, doriga qogʻoz berdi, dorixonaga borib, dorilarni xarid qildim. Endi tashqariga chiqmoqchi edim, bir odam kelib: e, Xoʻja bobo, ahvolim yomon, men ham kasalmandman, men ham dori olishim kerak, ammo pulim yoʻq, –dedi.

Yordamga shoshib, kissamni kovlasam, 7 ming soʻm pul bor ekan, berdim: Shahardagi jiyanimning uyiga borib dam oldim. Tushdan keyin uyga qaytmoqchi boʻlib kelayotgandim, qarasam, yoʻlak chetida, chim ustida haligi mendan “doriga”, deb pul olgan “kasal” tanishim tuproqqa belanib yotibdi. Hayron boʻldim, kasali xuruj qilib yotganmikan, degan xayolga bordim. Ertasiga yoʻtal uchun dori olay deb dorixonaga kirsam, sotuvchi qiz:

– Kecha siz pul bergan odamingiz oshnangizmi? –deb soʻradi.

–Yoʻq, tanimayman, –dedim.

–Posa toʻpolon qildi, meni haqoratlab, sizdan olgan pulining hammasiga spirt ber, dedi. Men retsept soʻradim, retsepti yoʻq ekan, spirt bermadim.

Ul badbaxtga pul berganimga qattiq hijolat boʻldim. Qaylardandir topib ichibdi.

Oradan 20 kun oʻtib yana uchratib qoldim. Meni koʻrib yugurib keldi.

–Eh ota, men badbaxt yoʻldan adashdim. Togʻamdan pul olib, jarima ham toʻladim. Soʻqqa boshman men sizni 6 oy burun koʻrib edim. Falon yerda uchrashib edik, oʻtirishda yaxshi soʻzlar aytdingiz, men sizdek odamga soʻz beraman. Endi qaytib ul zahri qotilni ogʻzimga olsam odammasman, – deb soʻz bordi.. Men unga gʻazab qilmadim, yaxshi maslahatlar bilan koʻnglin koʻtardim.

–Togʻangni noriza qilma olgan pulingni tezda togʻangga qaytarib, duosini ol, – dedim va ishlash uchun yaxshi insonlarga qoʻshdim. Hozir ahvoli yaxshi.. 2 farzandli bir ayolga uylanibdi. Ayoli ham dono ayol ekan, yigitni hayotga qaytardi..

Mana azizlar, yaxshidan sharofat, yomondan kasofat, deb shuni aytadilar-da.

Islom aql idrokka, sogʻliqqa zarar yetkazadigan har qanday ichimlikni man qilgan. Ey azizlar,buni aslo unutmaylik.

Abdulla MAXSUM, Toshyop ovuli.