Iqtisodiyot rivoji – TARAQQIYoT OMILI

Istiqlolning ilk yillarida muhtaram Prezidentimiz tomonidan uzoqni koʻzlab ishlab chiqilgan va dunyo jamoatchiligi tomonidan tan olingan taraqqiyotning "oʻzbek modeli” ijtimoiy-iqtisodiy oʻsish surʼatlarini barqaror taʼminlash, aholi turmush darajasini izchil oshirish imkonini bermoqda. Sanoat salohiyatini oshirishga qaratilayotgan eʼtibor, yaratilgan qulay tashkiliy-huquqiy shart-sharoit, tadbirkorlarga berilayotgan imtiyoz va preferentsiyalar hamda qulay investitsiyaviy muhit mamlakatimiz iqtisodiyoti rivojida muhim omil boʻlmoqda.

Istiqlol yillarida butun mamlakatimizda boʻlgani kabi tumanimiz iqtisodiyotida ham barqaror oʻsish surʼatlari taʼminlanib, ulkan yutuq va muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritilmoqda. Buning tasdigʻini qoʻlga kiritilayotgan salmoqli natijalarimiz misolida ham koʻrishimiz mumkin.

2014-yilning oʻtgan 6 oyi yakunlariga koʻra, tumanimiz boʻyicha sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 46 mlrd. 985 mln. soʻmni tashkil qilib, solishtirma narxlarda oʻtgan yilga nisbatan 147,3 foizni, xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarish 10 mlrd. 874 mln. soʻmni tashkil qilib, 129,7 foizni, qishloq xoʻjaligi yalpi mahsuloti 47 mlrd. 347 mln. soʻmni tashkil qilib 106,8 foizni, moliyalashtirishning barcha manbalari hisobidan kapital qoʻyilmalar 27 mlrd. 477 mln. soʻmni tashkil qilib, 397 foizni, chakana savdo aylanmasi 62 mlrd. 879 mln. soʻmni tashkil qilib 114,5 foizni, pullik xizmat koʻrsatish 27 mlrd. 97 mln. soʻmni tashkil qilib 114,8 foizni tashkil qildi va tuman iqtisodiyot tarmoqlarining barcha sohalarida oʻsim surʼatlariga erishildi.

Tumanimiz sanoat salohiyatini rivojlantirish maqsadida olib borilayotgan keng koʻlamli ishlar natijasida «Asia silk» Vetnam shoʻʼba korxonasi, yiliga 9600 juft poyafzal va oyiga 200 dona kostyum-shim, yiliga 335 tonna kolbasa mahsulotlari, mebel va xoʻjalik qogʻozi ishlab chiqaruvchi korxonalar, loyiha qiymati 158,0 mln. soʻmlik sutni qayta ishlash kompleksi, Xitoy texnologiyasi asosida yiliga 25 mln. dona gʻisht ishlab chiqarishga moʻljallangan loyiha qiymati 1 mlrd. 200 mln. soʻmga teng boʻlgan «Qoraqalpoqqishloqqurilishservis» korxonasi, qurilish materiallari, qandolat mahsulotlari, polietilen plyonkalar ishlab chiqaruvchi koʻplab korxonalar, yirik chorvachilik fermalari va parrandachilik fabrikalari, zamonaviy sovutgichli «sendvich» panelli meva-sabzavot saqlaydigan omborxonalar ishlab turibdi.

Shuningdek, Angliyaning «Welroy technology LLP» kompaniyasi bilan hamkorlikda qiymati 29 mln. AQSh dollariga teng boʻlgan «Amudaryotex» xorijiy korxonasi shu kunlarda ishga tushish arafasida.

Sanoat salohiyatining oshishi va tadbirkorlikning rivojlanishi natijasida iqtisodiy koʻrsatkichlar yil sayin ortib bormoqda. Tumanimizda Davlat byudjetiga soliq va majburiy toʻlovlar tushumi 2013-yil yakuniga koʻra 20717,1 mln. soʻmni tashkil qildi. Bu 2007-yil bilan solishtirganda 546,9 foizga, yaʼni 16928,8 mln. soʻmga oʻsgan. Buning asosiy sababi soliq stavkalarining oshishi emas, balki, tumanimizdagi korxona va tashkilotlarning soni va ish hajmining ortganidir.

Tumanimizda 2000 dan ziyod tadbirkorlik subʼektlari faoliyat olib bormoqda. Bugungi kunda tumanda faoliyat yuritayotgan korxonalarning 99,8 foizi xususiy va masʼuliyati cheklangan jamiyat shakliga oʻtgan boʻlib, ularda jami ish bilan band aholining 89,1 foizi mehnat qilmoqda.

Tadbirkorlik nafaqat iqtisodiyotni rivojlantiruvchi kuch sifatida, balki aholi bandligini taʼminlashdek ijtimoiy masalada ham muhim ahamiyatga ega. Bandlik dasturiga asosan 2007-2014-yillarda tumanimizda 31372 ta yangi ish oʻrinlari yaratildi. Birgina 2014-yilning oʻtgan 6 oyi davomida 2642 ta yangi ish oʻrinlari tashkil qilinib, aholining ishsizlik darajasi sezilarli darajada qisqardi.

Bir soʻz bilan aytganda, mustaqillik tufayli xalqimizning ongi va tafakkurida beqiyos oʻzgarishlar sodir boʻldi. Bugun odamlarimiz yaxshi yashashga, mulkdor boʻlishga intilayapti. Mamlakatimizda yangi tabaqa – mulkdorlar sinfi shakllandi. Yurtimizning shahar va qishloqlarida qad rostlab turgan muhtasham binolar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari, maktablar, musiqa va sanʼat maktablari qatori tadbirkorlarimizning mablagʻi hisobiga barpo etilayotgan ishlab chiqarish, savdo va xizmat koʻrsatish obʼektlari shahar va qishloqlarimiz koʻrkiga-koʻrk qoʻshmoqda.

Omonboy YuSUPOV,

tuman iqtisodiyot boʻlimi boshligʻi.