10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди

Тоза ичимлик сувидан узлуксиз фойдаланиш имконияти бугунги кунда аҳоли турмуш даражасини белгилайдиган асосий кўрсаткичлардан бири ҳисобланиб, давлат сиёсатида бу масала инсон саломатлиги ва ижтимоий барқарорлик билан боғлиқ устувор йўналиш сифатида қаралади. Шу боис соҳада назорат механизмлари изчил такомиллаштирилмоқда.

Қуввати ошиб бораётган сув таъминоти тизимида фақат қувурларни янгилаш ёки иншоотлар қуриш етарли эмас, хонадонга етиб борган сувнинг кимёвий ва бактериологик жиҳатдан хавфсизлигини аниқлайдиган доимий мониторинг тизими ҳам шу қадар зарур. Чунки сув манбаидан истеъмолчига қадар бўлган йўлда унинг сифати турли омиллар таъсирида ўзгариши мумкин, бу эса фақат лаборатория таҳлили орқали аниқланади. Айнан шу вазифа махсус назорат органларига юклатилган.

Қорақалпоғистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси томонидан 2026 йил январь-октябрь ойларида бу борада салмоқли амалга оширилди.

Ҳисобот даврида Инспекция Қорақалпоғистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан биргаликда ичимлик суви сифати бўйича 1498 та таҳлил олди. Таҳлиллар истеъмолчиларга етказиб берилаётган сувнинг миллий стандарт талабларига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида ўтказилди. Иккита идоранинг ҳамкорлигида иш олиб борилиши таҳлил натижаларининг холислигини таъминлайди: намуна олиш ва лаборатория хулосаси турли ваколатли тузилмалар иштирокида расмийлаштирилади.

Таҳлил натижаларига кўра, жами 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермагани, яъни салбий ҳолат мавжудлиги аниқланди. Бу камчиликлар республиканинг саккиз ҳудудида қайд этилган бўлиб, уларнинг табиати бир хил эмас. Умумий таҳлиллар сонига нисбатан олинганда салбий натижалар улуши унчалик катта бўлмаса-да, ичимлик суви масаласида ҳар бир ҳолат аҳоли саломатлигига бевосита дахлдор бўлгани учун эътибордан четда қолдирилмайди.

Хусусан, кимёвий кўрсаткичлар бўйича номувофиқлик Нукус туманида 2 та, Тўрткўл туманида 3 та, Хўжайли туманида 6 та, Тахиатош туманида 17 та, Қўнғирот туманида 5 та ва Элликқалъа туманида 2 та объектда қайд этилди. Энг кўп салбий натижа Тахиатош туманига тўғри келди.

Бактериологик кўрсаткичлар бўйича эса Қораўзак туманида 2 та ва Нукус шаҳрида 2 та салбий ҳолат аниқланди. Маълумки, бактериологик ифлосланиш ичимлик суви орқали юқадиган касалликлар тарқалиши хавфини туғдиргани учун бу турдаги номувофиқлик алоҳида эътиборни талаб қилади.

Бу каби салбий ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида Хўжайли тумани Байтерак маҳалласи ҳудудидаги Зулфия кўчасида сувнинг кимёвий ва бактериологик намуналари олинди.

Ўтган 10 давомида аниқланган камчиликлар эътиборсиз қолдирилмади: мазкур ҳолатлар юзасидан “Қорақалпоқ сув таъминоти” акциядорлик жамиятига нуқсонларни бартараф этиш бўйича кўрсатма киритилди. Кўрсатма ижроси назоратга олиниб, тегишли чоралар амалга оширилди.

Бартараф этиш ишлари доирасида сув тармоқлари тозаланди, шунингдек, объектлардаги ускуналарни ювиш ишлари бажарилди. Бу каби техник тадбирлар сув сифатини дарҳол яхшилаш билан бирга, муаммонинг такрорланиш эҳтимолини камайтиришга ҳам хизмат қилади.

Қайд этиш жоизки, мониторингнинг асосий қиймати аниқланган камчиликлар сонида эмас, уларнинг ҳар бири бўйича амалий чора кўрилганида намоён бўлади. Ўтган ўн ой натижалари шуни кўрсатадики, назорат ва тезкор бартараф этиш бир тизимга бирлаштирилганда, аҳоли хонадонига етиб борадиган сувнинг сифати доимий равишда меъёр даражасида бўлади. Қорақалпоғистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси томонидан йил охирига қадар таҳлиллар давом эттирилиши, шунингдек салбий натижа кўп қайд этилган ҳудудларда назоратнинг кучайтирилиши режалаштирилмоқда.