СОЛИҲ ФАРЗАНД БЕР...
(Бўлган воқеа)
Онаизор худодан ўғил фарзанд тиларди, кеча-кундуз икки қизи ёнида. Қизлари онага қўшилиб сўрашарди, унчалик тушунишмаса-да, онасининг худодан сўраётгани яхшиликка эканлигини билишарди, холос. Сўраётган нарсасини худо берса, бошқача ҳаёт кечиришларига ишонишарди, қиз бечоралар.
Ўн йил деганда Аллоҳ ўғил фарзанд бериб, аёлнинг орзусини ижобат қилди, отанинг қаддини рост қилди, қизларни хурсанд қилди. Ўғилли бўлишган эр-хотин уч кун тўй беришди, эл-юртга, қариндош-уруғга. Кун туғсаям, тун туғсаям ўғилга, ерга қўйса чанг, осмонга кўтарса, гард юқадигандай, ардоқлашди ўғилни...
Бири кўтариб, бири елкалаб, катта қилишди укаларини, қизгиналар. Қизлар бўй етиб, палахмон тошидек отилди, тушган жойларида тошдек қотдилар, ўзлари билан ўзлари тиниб-тинчиб кетишди.
Эрка, тантиқ, ҳамма нарса меники бўлиши керак, деган қоидага амал қилиб ўсган ўғил ота-онасига ҳам, хотинига ҳам кун бермади. Хотини етим эди, борадиган жойи бўлмагани учун эрининг зулмини ичига ютиб яшарди. Бирин-кетин туғилган фарзандлари учун ҳам у тилини ютиб, «ғинг» демасди.
Қийин, кексайган ота-онага қийин бўлди.
Ҳар куни кайф-у сафо, ота-онанинг йиллаб йиққан давлатини қисқа фурсатда совуриб юборган ўғил инсофга келай демасди. Ўғилнинг қилиқларига чидолмай, она зорланарди:
– Худойимдан ўғил фарзанд бер деб сўрайверибман, ундан кўра ақлли-ҳушли, инсофли-имонли қилиб бер, деб сўрамабман...
Бефаросат ўғилнинг қилиқларидан безган ота ортиқ чидолмай, бу дунёнинг барча ташвишлари билан бирга худбин ўғилни ҳам аёлининг нозик елкасига юклаб кетди. Ота бу дунёдан ўтгач, ўғил баттар худбинлашди. Ҳатто онасининг нафақа пулига ҳам чанг соладиган бўлди. Бу ёқда онаси, хотини, фарзандлари нима еб, нима ичиши ҳақида ўйлаб ҳам ўтирмасди. Бу борада қайнонасига дардкаш бўлиб келаётган келин ҳам тузалмас дардга чалиниб, икки боласига қўшиб эрини ҳам қайнонасига ташлаб кетди. Она бошини қайси тошга уриб, ёришни билмай қолаверди. Қизлари келиб, онага кўмаклашиб туришди. Улар ҳам ўз уйларида тинч ўтиролмасди. Онаизорини ўйлаб, қизлар укасига келин топишди. У ҳам кўпга чидамади, кейин яна топишди. У бало чиқди. Ўғил ичиб келиб хотинини бир шапалоқ урган эди, ўзини қамоқда кўрди. 15 кун қамалиб чиққунча хотини бор будини олиб кетди-қолди.
Қамоқдан чиққач, ука опаларига ёпишди. Гўёки бўлаётган ишларнинг барисига опалари айбдор. Укасининг бу ишидан кейин опалари ота уйидан қадамини узишди. Онаизорига ичлари ачишса-да, қўлларидан бошқа нарса келмади.
Йиллар ўтди. Қанча баҳор-у қишлар ўтди. Икки набира ўғил катта бўлишди, ҳар тугул отасига тортмади. Ақлли, зеҳнли бўлиб ўсишди. Қийинчиликлар, ҳаёт уларни шундай тарбиялади. Катта невара ўқишга кириб, шаҳарда ўқий бошлади. Кичкинаси армияга кетиб, муддат тугагач, шартнома асосида ишлаб қолди.
Ноқобил ўғил элликка кирди, онаси эса саксондан ошган, мункиллаб қолган кампирга айланди. Ўғил ўша-ўша, ўзгармаган. Она эса шундай яшашга кўниккан. Она қариган сайин тез-тез мазаси қочадиган бўлиб қолди. Шу ҳолига ҳам ўғлини ўйларди: "Худойим, шу ўғлим учун ҳеч бўлмаса жонимни омон сақла. Мен ўлсам, боламнинг ҳоли нима кечади? Унинг иссиқ-совуғидан ким хабар олади?..»
Бу сафар онанинг нолалари худога етиб бормади. Омонат берган жонини ўзи қайтариб олди. Онани ҳатто қабрга ҳам қўёлмади, нопок ўғил. Бир кун олдин улфатлари билан бўкиб ичиб, онасининг ўлганидан бехабар, уйида нима бўлаётганини тушунадиган аҳволда эмасди. Тобутини шаҳарда ўқиётган набира елкалади. Эшитган, таниган инсонлар маййитни дафн қиладиган кун маст-аласт ухлаб ётган ўғилни лаънатлашди. Ота-онанинг тиригида ҳам, ўлигида ҳам нафи тегмаган ўғилнинг аҳволи нима кечиши энди худога аён...
Нодира ЯНГИБОЕВА,
Ўрта қалъа овули.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
