ARXIV HUJJATLARI – MILLIY MAʼNAVIYaTIMIZ, TARIXIMIZ VA MADANIYaTIMIZ XAZINASI

Amudaryo tumani davlat arxivida tumanimiz xalqining moddiy va maʼnaviy hayotini aks ettirgan, tarixiy, ilmiy va madaniy ahamiyatga ega boʻlgan hujjatlar saqlanadi. 2006-yildan 2024-yil yakuniga qadar sobiq sovet va mustaqillik davrlariga tegishli 241 ta fond va ularda Milliy Arxiv fondi tarkibiga kiruvchi, doimiy saqlanadigan 21 ming 118 ta, shaxsiy tarkibga oid 15 ming 866 ta, jami 36 ming 984 ta hujjatlar saqlanmoqda va muntazam ravishda yangi arxiv hujjatlari bilan boyitib borilmoqda.

Chetdan qaraganda arxiv xodimlari amalga oshirayotgan ishlar shunchaki oddiy – hujjatlarni qabul qilib olish va taxlab qoʻyishday tuyulishi mumkin. Aslida esa arxiv xodimlarining deyarli har bir ish kuni misoli igna bilan quduq qazigan kabi qaynoq, shu bilan birga nihoyatda fidoyilik bilan oʻtadi. Qabul qilib olingan har bitta hujjatni toifalarga ajratish, taʼmirga muhtoj hujjatlarni taʼmirlash va har bir toifa boʻyicha hujjatlar taxlamini sifatli tikish, ularning elektron nusxasini yaratish jarayonlaridan soʻnggina hujjatlar sifatli saqlovga olingan hi­sob­­lanadi.

2024-yilgi reja doi­rasida Milliy Arxiv fondi hujjatlarining sifatli saqlovini taʼminlash maqsadida 61 ta hujjatlarni taʼmirlash, 42 ta hujjatlarni esa muqovalash va tikish ishlari olib borildi.

Xususan, davlat saqlovidagi arxiv hujjatlarining saqlanish ho­lati, arxiv muassasasida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy qilish, moddiy texnik bazani yaxshilash boʻyicha 2024-yil davomida Milliy Arxiv fondi hujjatlaridan 1 ming 250 saqlov birligidan 153 ming 821 ta kadr elektron nusxasi yaratildi. Milliy Arxiv fondi hujjatlarining davlat hisobi ilmiy maʼlumotlar tizimini tashkil etish va rivojlantirish, fondlar va hujjatlarni qabul qilish boʻyicha doimiy va shaxsiy tarkibga oid yangi 2 ta fondga 949 ta hujjat qabul qilindi.

Shuningdek, davlat arxivida saqlanayotgan huj­jatlarning mavjud­ligini va xatlovini tash­kil qilish boʻyicha oʻtgan yil davomida 1 ming 260dan ortiq hujjatlarning mavjudligi tekshirildi.

Tuman davlat arxivida saqlanayotgan hujjatlar doirasida fuqarolarning ijtimoiy-huquqiy va mavzuli soʻrovlaridan jami 3 ming 43 ta murojaatlar elektron tarzda Davlat xizmatlari markazlari orqali amalga oshirilgan va barcha murojaatlarga javoblar berilgan.

Oʻtgan yil davomida davlat arxivida saqlanayotgan hujjatlarning sifatli saqlovini taʼminlash maqsadida 484 mln. soʻmlik mablagʻ evaziga 64 dona mobil stellajlar xarid qilinib, ikkita saqlov xonalariga oʻrnatildi. Hujjatlarning elektron nus­xalarini yaratish va elektron nusxalar bazasini shakllantirish maqsadida 5ta zamonaviy kompyuter texnologiyalari xarid qilindi.

Arxivlar – milliy maʼ­naviyatimiz, tarixi­miz va madaniyatimiz xazinasi. Shu bois, arxiv hujjatlarini koʻz qorachigʻidek asrash, uning daxlsizligini taʼ­­minlash arxiv xodimlarining zimmalaridagi masʼuliyatli vazifa hisoblanadi. Chun­ki har bir hujjat or­tida inson taqdiri, orzu-niyatlari mujassam.

Amudaryo tuman davlat arxivi mutaxassislari tomonidan arxiv fondiga qabul qilinayotgan hujjatlarning sifatli saqlanishini taʼminlash bilan birga, tizimli ravishda mazkur hujjatlarning elektron nusxalarini yaratish ishlari ham samarali yoʻlga qoʻyilgan. Xususan, 2025-yil davomida davlat arxivida saqlanayotgan 150 mingta hujjatning elektron nusxalarini yaratish rejalashtirilgan. Ayniqsa, zamon talablariga mutanosib ravishda kadrlar malakasini oshirib borishga alohida eʼtibor qaratilib, ularning mamlakatimizdagi arxivshunoslik ishlari eng yaxshi yoʻlga qoʻyilgan davlat arxivlari xodimlari bilan oʻzaro tajriba almashishiga sharoit yaratilayotgani bois, Amudaryo tuman davlat arxivida oʻz ishining bilimdonlari boʻlgan mutaxassislar faoliyat olib borishmoqda.

Maqsad esa hamisha ezgu – milliy-maʼnaviyatimiz, tariximiz xazinasi boʻlgan arxiv hujjatlarining daxlsizligini taʼminlash va ularni kelajak avlodlarga mukammal yetkazishdir.

Bahodir Jumaniyozov, Amudaryo tuman davlat arxivi direktori.