Tomorqa — oila daromadi va farovonlik manbai

Qishloq joylarda tomorqa yerlari azaldan oila rizqi, baraka va mehnat timsoli boʻlib kelgan. Bugungi kunda esa tomorqadan unumli foydalanish orqali nafaqat oila ehtiyojini qondirish, balki barqaror daromad manbaini yaratish mumkinligi amalda oʻz isbotini topmoqda. Ayniqsa, qish mavsumida issiqxona tashkil qilish orqali yerdan samarali foydalanish oilalarning iqtisodiy imkoniyatlarini yanada kengaytirmoqda.

Amudaryo tumanining Bobur nomli ovulida tomorqachilar safi kun sayin kengayib bormoqda. Bu borada “Mahalla yettiligi”, xususan hokim yordamchisi tomonidan aholiga amaliy yordam koʻrsatilib, kredit olish, issiqxona qurish va agrotexnik masalalarda maslahatlar berib borilayotgani soha rivojida muhim omil boʻlmoqda.

Koʻchatchilik — erta daromad garovi

Ovuldagi ana shunday imkoniyatlardan foydalanib, samarali faoliyat yuritayotgan ilgʻor tomorqachilardan biri — Alisher Babajanovdir. U 2025-yilda 33 million soʻm kredit olib, 3 sotix maydonda zamonaviy issiqxona tashkil qilgan edi. Hozirda tomorqachi asosan sabzavot koʻchatlari tayyorlash bilan shugʻullanmoqda.

Koʻchatchilikning afzalligi shundaki, u nisbatan qisqa muddatda daromad keltiradi. Sifatli koʻchat har doim talabgir, ayniqsa bahor mavsumida dehqon va tomorqachilar uchun zarur mahsulot hisoblanadi. Koʻchat yetishtirishda urugʻ tanlash, tuproq aralashmasini toʻgʻri tayyorlash, harorat va namlikni nazorat qilish muhim ahamiyatga ega. Qish faslida issiqxonada barqaror haroratni saqlash orqali ertagi bozor uchun tayyor mahsulot olish mumkin. Bu borada bilim va tajribalarini mustahkamlab, oʻz ustida ishlash orqali hosildorlikni oshirayotgan ilgʻor tomorqachi Alisher Babajanov qoʻshnilariga ham oʻrnak boʻlmoqda.

Gulchilik va koʻchatchilik — bir issiqxonada

Ovuldagi yana bir ilgʻor tomorqachi — Soatboy Otajanov  2024-yilda 10 million, 2025-yilda yana 10 million soʻm bank krediti olib, jami 4 sotix maydonda issiqxona tashkil qildi. U ham asosan sabzavot koʻchatlari va turli gullar yetishtirish bilan shugʻullanmoqda.

Gul yetishtirish nafaqat iqtisodiy, balki maʼnaviy ahamiyatga ham ega. Gullarga talab yil davomida saqlanadi — bayramlar, tadbirlar, uy-joylarni bezatishda doimiy ehtiyoj bor. Shu sababli ham dehqonning dasturxoni doimo toʻkin-sochin. Issiqxonada gul yetishtirish uchun yorugʻlik, namlik va ozuqa muvozanatini saqlash talab etiladi. Bu esa mashaqqatli boʻlsada, yuqori daromad keltiruvchi yoʻnalish sanaladi. Soatboy Otajonov oʻz oila aʼzolarining ham ushbu issiqxonada bandligini taʼminlab, kaftdekkina yerini oilaviy biznes obʼektiga aylantirgan.

Tomorqada gul yetishtirish boshqa dehqonchilik tarmoqlaridan oʻzining yuqori daromadliligi va kam joy talab qilishi bilan ajrab turadi. Bir necha sotix yerda yetishtirilgan noyob gul koʻchatlari bir necha tonna kartoshka yoki piyozdan koʻra koʻproq foyda keltirishi mumkin. Qolaversa, gulchilik mavsum tanlamaydigan soha. Bu esa yil boʻyi, ayniqsa, bayramlar arafasida kafolatlangan yuqori daromad demakdir.

Sabzavotchilik rivoji — dasturxon toʻkinligining muhim omili

Ovuldagi yana bir ilgʻor tomorqachi — Oybek Davlatov 2024-yilda 100 million soʻm bank krediti olib, 6 sotix maydonda issiqxona barpo etgan edi. Hozirgi kunda issiqxonada asosan bodring va pomidor yetishtirib, ichki bozorni taʼminlab kelmoqda.

Qishda issiqxonada sabzavot yetishtirish uchun tomchilatib sugʻorish tizimi, isitish uskunalari, sifatli urugʻ va mineral ozuqa vositalari muhim ahamiyatga ega. Bunday mahsulotlar qish mavsumida bozorda talab yuqori boʻlgan paytda sotilib, yuqori daromad keltiradi. Shu bilan birga, mahalliy bozorda sabzavot narxining barqarorligini taʼminlashga ham xizmat qiladi.

Tomorqa — oʻzini oʻzi band qilish imkoniyati

Qishloq joylarda tomorqa aholining oʻzini oʻzi band qilishida muhim oʻrin tutadi. Issiqxona tashkil qilish orqali oila aʼzolari doimiy ish bilan taʼminlanadi, mehnat migratsiyasi kamayadi.

Bobur nomli ovulidagi ilgʻor tomorqachilar tajribasi shuni koʻrsatmoqdaki, yerga mehr bilan yondashilsa, tomorqa haqiqiy daromad manbaiga aylanadi. Issiqxona tashkil qilish, koʻchatchilik, gulchilik va sabzavotchilik yoʻnalishlarini rivojlantirish orqali koʻplab oilalar barqaror daromad manbaiga ega boʻlmoqdalar. Mahalla darajasida koʻrsatilayotgan tizimli amaliy yordam esa bu jarayonni yanada jadallashtirmoqda.