Yarim asrdan keyingi diydor: 11-sonli maktab bitiruvchilarining 50 yillik uchrashuvi oʻtkazildi

Inson umri goʻyoki koʻz ochib yumguncha oqib ketadigan shiddatli daryoga oʻxshaydi. Biroq, unda shunday lahzalar, yorqin xotiralar borki, ularni vaqtning oʻzi ham, yillarning toʻzoni ham oʻchira olmaydi. Bu, albatta, begʻubor bolalik va oltinga teng maktab davri xotiralaridir. Inson qayerda boʻlmasin, qanday yutuqlarga erishmasin, necha yoshga toʻlmasin, qalbining tub-tubida oʻzining ilk harf tanigan maskani, qadrdon maktabi va birga ulgʻaygan sinfdoshlariga boʻlgan chuqur sogʻinchni his qilib yashaydi. Amudaryo tumanining Qipchoq shaharchasida joylashgan 11-sonli umumtaʼlim maktabini bundan 50-yil muqaddam tamomlagan sinfdoshlar ham ana shunday sogʻinch, sadoqat va cheksiz mehr-oqibat tuygʻulari ogʻushida yarim asrdan soʻng qayta diydor koʻrishdilar.

Bundan roppa-rosa 50-yil muqaddam, yaʼni 1975-1976 oʻquv yili yakunida ushbu moʻʼtabar dargohni tamomlagan sobiq oʻquvchilar, bugungi kunning hurmatli nuroniylari yana jonajon maktablarida jam boʻldilar. Ular 1965-1966-yillarda, oʻsha vaqtlarda Krupskaya nomi bilan atalgan, hozirgi kunda esa 11-sonli maktab sifatida faoliyat yuritayotgan mazkur bilim maskaniga ilk marotaba qadam qoʻyishgan edi. Ularning maktab ostonasini hatlab oʻtganlariga ham qariyb 60-yil, uni muvaffaqiyatli tamomlab, mustaqil hayotga yoʻl olganlariga esa 50-yil toʻldi.

Yarim asr... Buncha vaqt ichida jamiyatda, insonlar hayotida qancha oʻzgarishlar boʻlmadi deysiz. Ammo ularning qalbidagi doʻstlik va maktabga boʻlgan hurmat, oʻzaro sogʻinch hissi zarracha ham oʻzgarmadi.

Uchrashuv avvalida sobiq sinfdoshlar qadrdon maktab hovlisiga, oʻzlarining yoshlik izlari qolgan yoʻlaklarga qadam qoʻyar ekanlar, ularning yuzlarida hayajon va sogʻinch yoshlarini koʻrish mumkin edi. Sinfxonaga kirib, oʻzlarining sobiq partalariga oʻtirganlarida esa, goʻyoki vaqt orqaga qaytgandek, barchalari shu onda olis va begʻubor bolalik davrlariga tushib qolgandek boʻldilar. Sochlariga oq tushgan, yuzlarini hayot tajribasi va donishmandlikdan dalolat beruvchi ajinlar qoplagan bu insonlar shu tobda yana oʻsha shoʻx, quvnoq va betashvish oʻquvchilarga aylanishdi. Bu moʻʼjazgina va qadrdon sinfxonada Baxtiyor Eshmurodov, Abdulla Yeshchanov, Bekbergan Tileumuratov, Yoʻldosh Ahmedov, Bekbergan Yakubov kabi oʻnlab sobiq sinfdoshlar takroran jam boʻlib, oʻtgan yillarni, bolalikning shirin va betakror xotiralarini entikib yodga oldilar. Aytilgan barcha soʻzlar, eslangan voqealar ularni yanada jipslashtirib, dillariga ajib iliqlik va xotirjamlik baxsh etdi.

Albatta, bunday hayajonli onlarda ilk marotaba qoʻlga qalam tutqazgan, ilm-fan sirlarini oʻrgatgan, hayot yoʻllarida yorugʻlik chirogʻini tutgan mehribon ustozlarni eslamaslikning iloji yoʻq. Tadbir davomida sobiq oʻquvchilar oʻzlariga taʼlim-tarbiya bergan fidoyi muallimlar, xususan, Shomurod Rajabov va Oʻrinboy Yerboyev kabi jonkuyar ustozlarga katta hurmat va cheksiz ehtirom koʻrsatdilar. Ustozlarning qilgan fidokorona mehnatlari, bergan pandi-nasihatlari va yoʻl-yoʻriqlari bugungi kunda ham ularning hayotida, jamiyatda mustahkam oʻrin topishida qanchalik muhim ahamiyat kasb etgani tadbir ishtirokchilari tomonidan qayta-qayta taʼkidlandi. Ustoz va shogird oʻrtasidagi bunday mustahkam, yillar sinovidan oʻtgan uzilmas rishtalar asl milliy qadriyatlarimizning eng yorqin namunasidir.

Tadbirning madaniy qismida tumanning goʻzal maskanlaridan birida mehmonlar uchun keng va toʻkin dasturxon yozildi. Sobiq sinfdoshlar, ustozlar va yaqin doʻstlar yagona dasturxon atrofida jam boʻlib, samimiy muloqotni, dildan suhbatni davom ettirdilar. Bu yerda qilingan suhbatlar faqatgina oʻtmishning shirin xotiralari bilan cheklanib qolmadi, balki bugungi kunning quvonchlari, farzandlar va nabiralarning erishayotgan yutuqlari haqidagi hikoyalarga ulanib ketdi. Davraga yanada koʻtarinki kayfiyat baxsh etish maqsadida milliy kuy-qoʻshiqlar yangradi. Ishtirokchilar shoʻx navolarga joʻr boʻlib, raqsga tushib, madaniy hordiq chiqardilar.

Mazkur uchrashuv nafaqat sobiq sinfdoshlarning oddiy diydorlashuv kechasi, balki yuksak insoniy qadriyatlar, mehr-oqibat, ahillik va ustozlarga boʻlgan cheksiz ehtiromning yorqin ifodasiga aylandi. Vaqt qanchalik tez oʻtib, insonlarning tashqi koʻrinishi oʻzgarsa-da, maktab davrida shakllangan doʻstlik rishtalari hech qachon uzilmasligi, aksincha, yillar oʻtgan sayin toblanib, yanada mustahkamlanib borishi ushbu tadbir misolida oʻz tasdigʻini topdi.

Bu kabi uchrashuvlar oʻsib kelayotgan yosh avlod uchun ham katta ibrat maktabi boʻlib xizmat qiladi. U yoshlarni chin doʻstlikni qadrlashga, ustozlarni hurmat qilishga va hayotning har bir lahzasidan unumli foydalanishga chorlaydi.