MEʼYoR BOR JOYDA OSOYIShTALIK BOʻLADI

 "Ota-ona dogʻi - meros, farzand dogʻi - tigʻi olmos” - deb bejiz aytishmaydi halqimiz. Oʻsha paytgacha xastalik nimaligini bilmagan Tursunboy aka oʻgʻli Anvarning oʻlimidan soʻng qon bosimi oshadigan boʻlib qoldi. Uning hayotdan orzu-umidlari koʻp edi. Nevaralarining orzu-havasini koʻrishni xohlar edi. 2012-yilning dekabrida oʻgʻlidan ajrab qolish.... unday judolikka chidash mumkin emas. Kechalari tong otguncha yigʻlab chiqqan paytlari boʻlgan, lekin hammasiga bardosh berdi, chunki qolgan farzandlariga otalik mehrini berishi lozim edi.

Tursunboy aka Mehribon opa bilan oʻgʻli Anvar voyaga yetib, oʻzlariga qoʻl-qanot boʻlganidan mamnun edilar.  Afsuski, ularning quvonchi uzoqqa choʻzilmadi. 2012-yilning dekabr oyining odatiy kunlaridan birida Anvar doʻsti Murodning uylanish toʻyiga borib quvonchda "shayton suvi”dan doʻstlari Sattor va Toliblar bilan ichgan boʻldi. Tush payti oʻrtoqlari bilan odatiy toʻy saylida boʻldi, biroq sayldan qaytishda u mashina tezligini meʼyoridan oshirib, boshqaruvni yoʻqotishi natijasida katta tezlikda pastga, yoʻl chetidagi beton ustuniga urilib, yoʻl yoqasidagi pastlikka quladi. Avtomashina metan gazi bilan yurishga jihozlangani  uchun mashinaga oʻt ketadi. Majaqlangan va alanga ichida qolgan mashinadan Anvar va uning oʻrtoqlarini shu yaqindagi odamlar, qutqarib olib, kasalxonaga joʻnatishdi. Biroq, olovdan kuyish jarohatidan Anvar kasalxonada vafot qildi, qolganlari esa har xil darajadagi tan jarohati oldilar. Holat yuzasidan tegishli choralar koʻrildi.

Bunday holatlarning oldini olish, tartibga solish, toʻy-hashamlar oilaviy tantanalarni oʻtkazishda aholi tinchligini saqlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-yil 28-oktyabrdagi Farmoni va tuman hokimining 2010-yil 6-yanvardagi «Tumanda aholi tinchligini saqlash, toʻy, maʼraka, oilaviy tadbirlar va boshqa marosimlarni oʻtkazishni tartibga solish toʻgʻrisida»gi Farmoyishi qabul qilingan boʻlib, ushbu hujjatlarda toʻy, maʼraka, oilaviy tantana va boshqa marosimlarni tartibli, ixcham, zamonaviy, ortiqcha dab-dababozliksiz oʻtkazish zarurligi taʼkidlangan. Tuman hokimining yuqoridagi Farmoyishida yoʻl harakati xavfsizligi talablariga rioya etish maqsadida nikoh toʻylarida kuyov va kelin tarafidan ikkitadan, jami 4 ta yengil mashina qatnashishi belgilab qoʻyilgan. Lekin ayrim toʻylarda bu talablarga rioya qilmaslik, kelin-kuyov tarafidan qatnashayotgan yengil mashinalarning belgilanganidan ortiq boʻlishi, ularning yoʻllarda harakat xavfsizligiga tahdid solib, guruh boʻlib harakat qilish holatlari uchrab turadi. Bu harakatlar yoʻllarda yoʻl transport hodisalarining sodir etilishiga, shu bilan bir qatorda odamlarning tan jarohati olishlari va boshqa ogʻir oqibatlarga olib kelishiga sabab boʻlmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksining  29-moddasida  bunday huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlik belgilangan. Ushbu moddada mototsikllar va boshqa transport vositalari xaydovchilarining yoʻllarda yoʻl harakati xavfsizligiga tahdid soluvchi yoki avtohalokatlarni keltirib chiqaruvchi guruh boʻlib harakatlanish eng kam ish haqining bir baravaridan uch baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻlishi, xuddi shunday huquqbuzarlik maʼmuriy jazo koʻllanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan boʻlsa, eng kam ish haqining uch baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki transport vositasini boshqarish huquqidan olti oydan bir yilgacha muddatga mahrum etishga sabab boʻlishi belgilangan. Tuman IIB yoʻl harakati xavfsizligi boʻlinmasi tomonidan 2012-yil davomida oʻtkazilgan tadbirlar davomida bir qator yuqoridagi koʻrinishdagi huquqbuzarliklar aniqlangan. Masalan:

A.Temur nomli ovulda yashovchi fuqaro Agatayev Gʻafurning, "Tiko” rusumli, davlat raqam belgisi 95 V794 AA mashinasida, "Oʻrta kalʼa” ovulida yashovchi fuqaro Nurimbetov Ikromning "Neksiya” rusumli davlat raqam belgisi 95 V 544 VA mashinasida, "Choykul” ovulida yashovchi fuqaro Yoʻldoshev Alisherning "Epika” rusumli, davlat raqam belgisi 95 M 696 VA mashinasida, Mangʻit shahrida yashovchi fuqaro Xoʻjamberganov Zafarning "Matiz” rusumli, davlat raqam belgisi 95Q 687 SA mashinasida,  Xitoy ovulida yashovchi fuqaro Muratboyev Rustamning "Damas” rusumli, davlat  raqam belgisi 95 A 914 SA mashinasi va  Xitoy ovulida yashovchi fuqaro Yoʻldoshev Mahmudning "Neksiya” rusumli, davlat raqam belgisi 95L378 AA mashinasida toʻy sayliga Farmoyishda koʻrsatilganidek mahalla va ovul fuqarolar yigʻinlari raislarining ruhsatnomasisiz chiqqanligi, harakat xavfsizligiga tahdid solib, guruh boʻlib harakatlanganligi sababli ularning har biriga Oʻzbekiston Respublikasi MJtKning 129-moddasi, 1-qismi asosida maʼmuriy chora qoʻllanildi.

Lekin kezi kelganda shuni alohida taʼkidlashni istardikki, yoʻl harakati qoidasiga rioya etish – osoyishta, sogʻlom hayot kechirish mezonlaridan biri. Qolaversa, toʻylardagi tartibsizliklar oqibatida yuz berayotgan avlohalokatlar oqibatida yosh umrlar xazon boʻlmoqda. Shu bois, har bir yurtdoshimizga, har qanday  ishda meʼyorga, oʻrtamiyonalikka amal qilaylik har bir kunimiz tinch va osoyishta oʻtishi uchun oʻzimiz masʼul ekanligimizni unutmaylik, deymiz. 

Gʻ.USMONOV,

tuman IIB huzuridagi avtomototransport vositalarining texnik holati,  ulardan foydalanish qoida va meʼyorlariga amal qilishni nazorat etish boʻlinmasi boshligʻi, podpolkovnik.