Sogʻlom bola – oila baxti

Yangi chaqaloqning tugʻilishi har bir oila uchun baxt va quvonchdir. Shu chaqaloqning sogʻlom oʻsishi va rivojlanishi uchun biz shifokorlar ham ota-ona bilan birday masʼulmiz.

Bola tugʻilgandan keyin birinchi kundan boshlab uy sharoitiga oʻrgana boshlaydi. Ona suti – bola 6 oylik boʻlguncha eng kerakli ozuqa hisoblanadi. Shu bois,  yangi tugʻilgan chaqaloqni 6 oylik davri mobaynida ona suti bilan oziqlantirish zarur. Ilk bor emizishni bola tugʻilgandan keyingi 15-30 daqiqada boshlash lozim. Bola tugʻilgandan keyin dastlabki kunlarda ona koʻkragidan faqat ogʻiz suti keladi. Ogʻiz suti oson hazm boʻluvchi sut hisoblanib, uning tarqibida oqsil, uglevodlar va kerakli mikroelementlar yetarli miqdorda boʻladi. Ona sutining afzalligi shundaki, u bolaning barcha zarur vitamin va mikroelementlarga boʻlgan ehtiyojini qondiradi. Ona suti bilan oziqlangan chaqaloq issiq kunlarda ham suv ichishga ehtiyoj sezmaydi. Ona suti bolani  har xil kasalliklardan saqlaydi, bundan tashqari, ona suti bolaning aqlan va jismonan rivojlanishi uchun zarur boʻlgan barcha elementlarni oʻzida mujassam etgan. Eng muhimi, ona emizayotgan paytda har bitta bola ona mehri va muhabbatini xis etadi.

Bolani 6 oylikdan boshlab ona sutiga qoʻshimcha  ravishda sabzavotli ovqatlar bilan  ovqatlantirish lozim. Qoʻshimcha oziqlantirishni boshlash bola organizmi uchun jiddiy davrning boshlanishi hisoblanadi. Shuning uchun oson hazm boʻluvchi sabzavotli boʻtqalar berish tavsiya etiladi.

Bolani ikki yoshga toʻlguncha ona suti bilan va toʻgʻri oziqlantirish uning sogʻlom oʻsishi garovidir.

Bolada oʻsish va rivojlanish har xil kechishi mumkin. Asta-sekinlik bilan ular kulishni, oʻtirishni va yurishni oʻrganadilar.

5 oylik davriga kelib bola ota-onasini boshqalardan ajrata oladi. Tovushlarga ahamiyat beradi, qoʻliga berilgan   shaqildoqni uzoq vaqt ushlab tura oladi. Qornida aylana oladi. Qoʻltigʻidan ushlaganda esa oyoqlari bilan mustahkam turadi. 6 oylik davriga kelib alohida soʻz boʻgʻinlarini talaffuz qiladi. Oʻyinchoqlar bilan erkin va uzoq oʻynay oladi. Qornidan orqasiga aylana oladi. Manej boʻylab harakatlanib, qoshiqdan ovqatlantirilganda, bemalol yeydi. 7 oylik davrida biror narsa qayerda, degan savolga bosh va koʻzlarini yoʻnaltirib, uni topishga harakat qiladi. Yaxshi emaklaydi. Oylar oʻtgan sayin bola ismini aytib chaqirsangiz, javob beradi, narsalarni ushlagan holda mustaqil yura oladigan boʻladi.

10 oylik davri bolaning eng shirin davridir. Kattalarning soʻrovi bilan soʻralgan oʻyinchoqlarni topib beradi. Inson sifatida shakllana boshlaydi. Bola 1 yoshga toʻlganda yangi soʻzlarni oʻrganishga harakat qiladi. 10 ga yaqin soʻzlarni bemalol  gapiradi. Onasining va yaqin odamlarining ismini biladigan boʻladi. Mustaqil ravishda yuradi va oʻzi piyoladan bemalol sut yoki suv ichadi.

Yosh onalardan iltimos qilardik-ki, siz doimiy ravishda shifokor qabulida boʻling, bolangizning oʻsishi va rivojlanishini nazorat qilib turing. Bolaning vazni va boʻyini har oyda oʻlchatib, uning sogʻlom oʻsishiga eʼtiborli boʻling. Zero, bola – oilangiz quvonchi va baxtidir.

G.YuSUPOVA,

tuman tibbiyot birlashmasi bosh pediatri.

(Foto - uza.uz)