QISh ChILLASIDA HAM BUGʻDOYZORLAR YaM-YaShIL

Dehqonning ish vaqti qachon boshlanib, qachon tugashini faqat uning oʻzi biladi. Tong bilan shom oraligʻida tinim bilmay ishlagan dehqon baʼzan oqshom paytlari ham dala kezadi. Ayniqsa, bahorgi ekish paytida, hatto butun yoz boʻyi asosiy vaqti bepoyon ekinzorlarda kechadigan dehqonning orom oladigan damlari juda kam. Kuzda hosili yigʻib olingan dalalarda kuzgi-qishgi yumushlar boshlanadi. Yerlar shudgorlanadi, unib chiqqan bugʻdoy nihollari parvarish qilinadi. Shuning uchun ham bobodehqonlarimiz qish fasli – ish fasli, deb bejiz aytishmagan. Ularning mana shunday tinimsiz mehnatlari orqasidan xirmonlarda moʻl-koʻl hosil toʻplanadi.

Yerning tilini, tabiatini bilgan dehqonga bizning tumanimiz iqlim sharoitida ham bugʻdoydan yuqori hosil olish imkoniyati bor. Buning birdan-bir omili – yerga eʼtibor va maysalarni mehr bilan parvarish qilishdir.

Oʻtgan 2019-yilda tumanda gʻalla yetishtirish boʻyicha yaxshi natijalarga erishildi. Gʻallakorlarimiz davlatimiz xirmoniga 9749 tonnadan ziyod don topshirib, bu boradagi shartnomaviy rejalarini Qoraqalpogʻistonda birinchilardan boʻlib, ortigʻi bilan bajarishga erishdilar. Gʻalla yetishtirishdan olingan jami daromad 12 mlrd. 248 mln. soʻmdan oshdi.

Qipchoq ovulidagi “Haytimbetov Sulton” fermer xoʻjaligi rahbari Anvar Haytimbetovni ham ayni kunda izlasangiz, daladan topasiz. Kelayotgan yangi dehqonchilik yiliga  taraddudni kech kuzdayoq boshlab yuborishga odatlangan Anvar Haytimbetov oʻz fermer xoʻjaligi tasarrufidagi yerlarning tabiatiga monand ish yuritadi. Qaysi dalaga qanday ishlov berish kerak, qay birida almashlab ekishni yoʻlga qoʻyish zarur? Barining hisob-kitobini puxta qilgach, kuzgi-qishgi tadbirlarni boshlaydi.

Oʻtgan dehqonchilik yili Anvar Haytimbetov rahbarligidagi fermer xoʻjaligi uchun barakali boʻldi. 52 gektar paxta maydonidan 140 tonnalik hosil olishib, shartnomaviy rejalarini oshirib ado etishdi.

Koʻpchilik fermer xoʻjaliklari rahbarlari bugʻdoy yetishtirish bizning iqlim sharoitimizga toʻgʻri kelavermaydi, deb bahona qilishadi. Anvar Haytimbetovning esa bu borada fikri tamoman boshqa.

“Haytimbetov Sulton” fermer xoʻjaligi gʻallakorlarining 2019-yilda xirmonlari donga toʻldi. 17 gektar yerning har gektaridan 70 tsentnerdan hosil olishdi. Yetishtirilgan hosilning 51 tonnasi davlat xazinasiga topshirildi. Fermer xoʻjaligi ixtiyorida qolgan 40 tonnadan ziyod gʻallaning 10 tonnasi xoʻjalik ishchilariga taqsimlab berildi. Gʻalladan, paxta yetishtirishdan moʻl-koʻl daromad olgan xoʻjalik ishchilarining kayfiyati baland.

Ayni kunlarda fermer xoʻjaligi ishchilari 2019-yilning kuzida ekilgan 17 gektarlik bugʻdoyzorlar parvarishini agrotexnika qoidalari asosida olib borishmoqda. Kuzgi bugʻdoy ekishda har gektar hisobiga 250 kilogrammdan fosforli oʻgʻit berilib, unib chiqqan bugʻdoy maysalalari gektariga 200 kilogrammdan karbamid organik oʻgʻiti bilan oziqlantirilgani uchun bugʻdoy maysalari ayni qish chillasida ham yam-yashil tusga kirgan.

Xoʻjalik ishchilari Hamdam Hayitboyev, Omon Yendirboyev, Ikrom Boboniyozov, Yoʻldosh Yoqubovlar, mexanizatorlar Fayzulla Shomurodov va Olim Iskandarovlar dalalar boshiga mahalliy oʻgʻit chiqarish, kompost tayyorlash kabi ishlarda fidoyilik bilan mehnat qilmoqdalar. Shu kungacha xoʻjalik ishchilari 100 tonnaga yaqin mahalliy oʻgʻit jamgʻarib qoʻyishdi.

Robiya YOʻLDOShEVA.