ONA NIDOSI

Onamning faqat bir koʻzi bor edi. Narigi koʻzi oʻrni chuqur boʻlib yotar, uni koʻrganimda jirkanib ketardim.

Men aynan onamning bir koʻzi yoʻqligi sababli tengdoshlarim oldida xijolat chekar, ochigʻi, undan or qilardim.

Otam yoshligimda avtohalokat tufayli oʻlib ketgandi. Oilamizni boqish onamning zimmasida edi. Onam maktab oshxonasida ishlardi.

Maktabda boshlangʻich sinfda oʻqib yurgan kezlarim onam mendan xabar olish uchun sinfimizga kirganida, uyatdan xuddi yerga kirib ketgudek boʻlardim.

Shu-shu sinfdoshlarim meni “bir koʻzli xotinning oʻgʻli” deb ustimdan kuladigan boʻlishdi. Oʻsha paytda, ochigʻi, shu nogiron ayoldan tugʻilganim uchun oʻz taqdirimga laʼnatlar oʻqirdim.

Bir kuni onamning yuziga tik boqib, unga shu gaplarni aytdim: “Qachongacha siz tufayli oʻrtoqlarimga kulgi boʻlib yuraman? Sizdek onam borligidan oʻla-oʻlguncha or qilaman! Sizning borligingiz men uchun xaqorat!” – deb baland ovozda qichqirdim.

Onam... jimmm, indamadi. Yolgʻiz koʻzi bilan menga termulib qoldi. Keyin orqasiga oʻgirilib, maʼyus tortgancha nari ketdi. Men oʻsha paytda aytgan gaplarimni mulohaza qiladigan holatda emasdim. Gʻazabdan oʻzimni qoʻygani joy topolmadim. Shu paytda onamning koʻngli, his-tuygʻulari meni umuman qiziqtirmasdi. Men u bilan bir uyda turishni istamasdim, zotan, bu uy ham aslida ijaraxona edi.

Maktabni ham bitirdim, soʻng til oʻrganib, chet elga oʻqishga ketdim.

Biroz yashagandan soʻng oʻsha yerda uylandim. Tanish-bilishlarimdan qarz olib, oʻzimga uy sotib oldim. Keyin bolalarimiz dunyoga keldi. Men hayotimdan oʻta mamnun edim.

Onam yodimdan ham koʻtarilgan edi. Bir kuni onam mening uyimni izlab, soʻrashtirib, topib kelibdi. U necha yillardirki, meni koʻrmagan edi. Eshik oldida oʻynab oʻtirgan bolalarim avvaliga bir koʻzli kampirni koʻrib, qoʻrquvga tushdilar. Keyin esa ustidan kula boshlashdi. Men esa ularga: “bu ayol buvingiz”, deya olmadim. U ostonamdan hatlashi bilan: “nega kelib bolalarimni qoʻrqitasiz?” deb doʻq bilan oʻshqirdim. Onam gunohkorona bosh egib: “men boshqa uyga kelib qolibman, uzr”, dedi-yu, chiqib ketdi.

Oradan yana yillar oʻtdi. Bir kuni sobiq sinfdoshlarimdan maktub oldim.

Xotinimga: “xizmat safariga ketayapman”, dedim-u oʻsha yoqqa otlandim.

Ijara uyimiz eshigini uy bekasi ochdi. U menga onamning vafot etganini aytdi. Avval xayolan yengil tortgandek boʻldim. Keyin esa yuragimni tushuniksiz bir mahzunlik chulgʻadi. Uy bekasi uyidan bir konvert chiqarib berdi.

Onam menga berib qoʻyishlarini tayinlagan ekan. Darhol xatni oʻqishga tutindim:

“Jigarbandim, jigar goʻsham, koʻzimning oq-u qorasi! Sogʻ-salomat yuribsanmi? Omonmisan? Erta-yu kech seni oʻylayman, seni duo qilaman, bolam, bolajonim..! Uyingga borib bolalaringni qoʻrqitganim uchun men ahmoq onangni kechir.

Bolajonim, sen kichkinaligingda otang bilan birga avtoxalokatga uchraganding. Otang oʻsha paytda hayotdan koʻz yumgandi. Sen esa..., bir koʻzingni yoʻqotganding. Otangdan qolgan uyni sotib, ijara uyga koʻchib oʻtdim. Uyning pulini jarrohlik amaliyoti xarajatlari uchun toʻladim.

Jarrohlar bir koʻzimni oʻyib, sening qorachiqlaring oʻrniga joylashtirdi.

Xayriyatki, koʻzlarimiz bir xil ekan. Hech kim sening koʻzing boshqa bir vujuddan koʻchirilganini sezmasdi. Men shu  paytga qadar: “bolam, sen mening koʻzim bilan dunyoni koʻrib yuribsan”, deya olmadim. Dunyoda bir haqiqat bor: sen mening oʻgʻlimsan. Menga shu yetadi. Seni jonidan ham yaxshi koʻrguvchi onang!” deb yozilgan edi oʻsha xatda.

Men shu kundan boshlab hayotimda yuz bergan mudhish xotiralarni eslab, odamlarning aytgan gaplari yuragimga tigʻdek botib, insonlarga nafratim kundan-kunga ortib bordi.

Men notavon oʻgʻil..! Odamlarning gaplari bilan shunchalik xudbinlikka borib, onaizorimni shu koʻylarga soldim!

Ming harakat qilmay, meni kamsitgan odamlarga boʻlgan nafratimni yoʻqota olmayapman.

Mehrob.uz

saytidan olindi.