TIBBIY KOʻRIK - OILA BAXTI

Davlatimizda oilaga jamiyatning asosi, muhim boʻgʻini sifatida qaraladi, oila faqat shaxsiy masala emas, ijtimoiy muhim masala ham hisoblanadi. Chunki komil inson har tomonlama farovon, bekam-u koʻst, sogʻlom oilada tarbiya topadi, ulgʻayadi. Sogʻlom avlodni voyaga yetkazish, sogʻlom oilaviy muhitni shakllantirish davlat siyosatining ustuvor masalasi sifatida qaraladi. Prezidentimiz aytganidek: "Sogʻlom oila vujudga kelishi uchun eng avvalo jamiyat va davlat qaygʻurishi, sogʻlom oila vujudga kelishi uchun zamin yaratib berishi lozim. Sogʻlom oiladangina mustahkam oila vujudga keladi. Oila sogʻlom boʻlsa, jamiyat sogʻlom boʻladi, mamlakat qudratli, yurt esa tinch-osoyishta boʻladi”.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida oilaning huquqiy asoslari belgilangan. Bu Qonunga muvofiq oila jamiyatning asosiy boʻgʻini hisoblanadi va oila jamiyat va davlat muhofazasidadir.

Bular Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksida, Fuqarolik va Mehnat kodekslarida, "Aholini ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida”gi, "Fuqarolar sogʻligini saqlash toʻgʻrisida”gi, "Xotin-qizlarga qoʻshimcha imtiyozlar toʻgʻrisida”gi qonunlarda belgilab qoʻyilgan. Demak, oilaning muqaddasligi va mustahkam boʻlishi, oilaga hartomonlama gʻamxoʻrlik koʻrsatilishi huquqiy jihatdan kafolatlangan. Yuqoridagi qonunlar orasida 1998-yilda qabul qilingan, bevosita Oilaviy munosabatlarni tartibga soluvchi hujjat - Oila kodeksi hisoblanadi.

Oila kodeksiga yangi meʼyor sifatida tibbiy koʻrikdan oʻtish toʻgʻrisidagi 17-modda kiritildi. Mazkur moddada nikohlanuvchi shaxslar tegishli sogʻlikni saqlash tizimi muassasalarida tibbiy koʻrikdan oʻtadilar.

Bu borada Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 25-avgustdagi 365-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizom qabul qilingan. Bu Nizom barcha nikohlarga joriy etiladi. Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 25-avgustdagi 365-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizomga koʻra, nikohlanuvchi shaxslar belgilangan tartibda oʻz salomatliklarini tekshirtirib koʻrishlari shart.

Sogʻlom oilani shakllantirish uchun shart-sharoitlar yaratish, irsiyat bilan bogʻliq va tugʻma kasalliklarga chalingan bolalar tugʻilishining oldini olish nikohlanuvchi shaxslarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishning maqsadi hisoblanadi.

Tibbiy koʻrikdan oʻtkazishga FHDYo organlari tomonidan berilgan yoʻllanma asos hisoblanadi. Tekshiriluvchilarga alohida tibbiyot kartasi yuritiladi, bu kartada pasport maʼlumotlari hamda tekshirish natijalari toʻliq hajmda aks ettiriladi. Agar tekshiriluvchilarda biror kasallik aniqlansa, bu kasallik maʼlumotnomaga yozib qoʻyiladi va bu kasallikni aniqlagan shifokor tuzilayotgan nikohning ehtimol tutilgan tibbiy-ijtimoiy oqibatlari toʻgʻrisida tushuntirish beradi.

Nikohlanuvchi shaxslar nikoh qayd etilgunga kadar ikkinchi tomonni tibbiy tekshirish natijalaridan xabardor qilishi shart. Tekshirish natijasida darhol davolash kursidan oʻtishni talab etuvchi kasalliklar aniqlangan taqdirda, bu shaxslar belgilangan tartibda tegishli davolash muassasalariga yoʻnaltiriladi.

Hozirgi paytda mutaxassislar 20 yoshdan soʻng nikohga kirishni tavsiya etadilar, chunki 20 yoshdan soʻng yigit-qizlar oila qurishga har tomonlama tayyor boʻladilar, er-xotin majburiyatlarini belgilaydigan huquqiy meʼyorlar mazmunini oʻzlashtirib oladilar. Shu tushunchalar shakllangandan soʻnggina oila mustahkam va barqaror boʻladi.

Kuzatishlar va amaliyot shuni koʻrsatmoqdaki, nikohdan oldingi tibbiy koʻrikdan ongli ravishda oʻtish salomatlikni asrashning aynan oʻzimizga, oilamizga bogʻliq jihatlarini bilish, oilada sogʻlom turmush tarzi koʻnikmalarini shakllantirish, naslni poklovchi, davlatimizni kuchli qiluvchi omil sifatida baholanmoqda.

Hakimboy SOBIROV,

tuman koʻp tarmoqli poliklinikasi shifokori.

Barno Yangiboyeva,

tuman koʻp tarmoqli poliklinikasi ginekolog shifokori.

(Foto - http://uz24.uz)