ҚОН-ҚАPДОШ, ҚАPИНДОШ ЭЛИМ

Мамлакатимиз кўп миллатли халқлар диёри. 130 дан ортиқ миллатлар яшайдиган қадимий ва ҳамиша навқирон Ўзбекистонимизнинг тараққиёт омилларидан бири ҳам ана шу миллатларнинг ўзаро аҳил-иноқлиги, тотувлигидир. 10 мингдан ортиқ маҳаллаларда бир оила фарзандларидай тотув яшаётган халқимизни ана шу тотувлик, миллатлараро дўстлик ва тинчликка асосланган фаровон турмуш тарзи бирлаштириб туради.

Туманимизнинг қайси гўшасига борманг, ана шундай тотувликдан ранг олган обод манзилларда бири-бирига иззат кўрсатиб яшаётган туркман, қозоқ, қорақалпоқ, татар ва бошқа миллат вакилларини учратасиз.

– Менинг ўзим қозоқ миллатиданман. Оиламиз аъзоларининг ярми ўзбек, – дейди чойкўллик Қурол Қурбонбоев. – Тўғрисини айтсам, келинларим, куёвларим ўзбек миллатига мансуб. Тўй-маъракаларимиз ҳам икки миллат урф-одатлари, маънавий қадриятлари асосида ўтади. Шундайин тотув, меҳр-оқибатли оиламиз билан фахрланаман.

“Чойкўл” овулида бундай оилалар талайгина. Pазия ане билан Аллоҳ раҳмат қилсин Камол оталар оиласи татар билан ўзбек, Абдулла оға билан Pезида оналар оиласи ўзбек ва бошқирд, Ўринбой ота ва Аллоҳ раҳмат қилсин Лида онамизнинг оиласи ўзбек ва украин миллатлари ҳосилалари.

Бу каби миллатлараро бирдамликнинг гултожига айланган осойишта ва тотув оилалар туманимизда анчагина.

Холимбег овулида Дарёбой ота Тўйлиев ва Дурдигул эже Гелдиеваларнинг оиласини азим Қиличбойда танимайдиганлар жуда кам. Серфарзанд бу оилада вояга етган фарзандларнинг барчаси элим, юртим, деган фидойилар.

– Ота-боболарим шу заминда туғилиб, шу элни – элим, халқим, шу юртни – ота маконим, деб яшаганлар, – ифтихор билан сўзлайди Дарёбой ота Тўйлиев. – Тўғрисини айтсам, қўшнимнинг оёғига тикан кирса, жоним оғрийди. Менинг елкамга оғир юк тушса, қўшним қараб турмайди, оғиримга ўз елкасини тутади. Эт билан тирноқмиз ахир. Ёшим бир жойга борганида ёлғон сўзлайми, бу бағри кенг юртда бирон киши: “сен туркмансан”, деган эмас. Ўзбегим – оғам, жони-жонимга, эти-этимга, томири-томиримга туташ жигарим.

Туманимизнинг Амир Темур овулида “Меҳнаткаш”, “Мусофир”, “Чорвоқ” номи билан танилган маҳаллалар бор. Мен ҳар гал бу овулга борганимда Тиркаш оға Омонов, Адай оға Тлепов, Холбой оға Гуважанов, Сатторберган оға Pаҳмонов, Эжегул эже, Бибизуҳра эже, Ўғилгул эжеларнинг бири-биридан меҳнатсевар, эл-юртга қайишган фарзандлари билан суҳбатлашганимда, айниқса, Бибизуҳра эже билан Эжегул эженинг ҳунарманд келинлари тўқиган, меҳр ила тиккан либосларини кўрганимда юз йиллардан бери бири-бирига эл бўлиб яшаётган бу инсонларнинг фидойиликларидан завқланаман. Айниқса, умрининг 35 йилини ёш авлод таълим-тарбиясига бағишлаган Бибизуҳра эже Аннасанованинг овулдаги қиз чиқариш тўйларида ҳам ўзбекча, ҳам туркманча ёр-ёрлар, лапарларни қийиб айтишлари, дастурхонларга зеб берган гўштли туркман чалпаклар тайёрлашларини, Наврўз – умумхалқ байрамларида ўзи тайёрлаган кунжутли ийжон тўла патнисларни ёруғ юз, меҳр-муҳаббат билан байрам дастурхонларига тортиқ қилганларини кўп бора кўрганман. Эжежоннинг бундайин меҳр-муҳаббат ила эврилиб туришларида ҳамиша халқимизгагина хос бўлган боқий маънавият – тотувликнинг минг бир ҳикматини юрак-юрагимдан ҳис этганман.

Ўзбегим айланиб-ўргилганида, қозоқ онажонларим бовурим, деб бағрини очиб турганларида, қорақалпоғим айнанайин чироғим, дея уйининг тўридан жой бериб, қўноқ қилиб сийлаганларида ҳамиша миллатлараро меҳр-муҳаббатнинг, тотувликнинг қудратидан кўнгиллар яшнаб кетади. Бу тўкислик, бу кенгфеъллик бизнинг Ўзбекистонга хос, бизнинг бағри кенг, қалби обод халқимизга хос. Халқимизга хос бу буюк маънавий қадрият Бош Қомусимизда мустаҳкамлаб қўйилгани – миллатлараро тенглик ва инсон ҳуқуқ ва эркинликларининг дахлсизлиги эса халқимизнинг чинакам БАХТИДИP. Бу БАХТ қуёши мангу порлайверсин, азиз ва жонажон, қон-қардош, қариндош элим!

Гарчи мен ўзбекман, ўз туркманим бор,

Қорақалпоқ отли юрт – чаманим бор.

“Бовурим!” деб турган қозоқларимдай,

Борсам, жонлиқ сўйиб суюнганим бор.

Бири азиз оғам, бирлари эжем,

Уйи кенг, бағри кенг, кўнгли кенг анем –

Татарми ё бошқирд – барчаси азиз,

Қалбларни ёритган шамс-у моҳинам!

Pобия ЙЎЛДОШЕВА.