“HAYoTGA QAYTISh”

Umida nari-beri tushlik qilgan boʻldi-yu, kiyimlarini oʻzgartirib, xonasining kalitini yotoqxona qorovuli Vera opaning qoʻliga topshirdi.

– Ishgami, qizim?

– Ha, Guli kelsa, berib qoʻyarsiz. Yaxshi qoling. – Jilmaygancha xayrlashdi Umida. "Koʻnglida kiri yoʻq qiz, hamisha kulib yuradi”, – orqasidan qarab qoldi Vera opa.

Har kuni oʻqishdan kelib, shu paytda otlanadi. Uyi Toshkentga uzoqligi uchun, oyisini hadeb "pul” deb bezovta qilishni istamagani uchun oʻzicha ish topdi. Oʻqishiga yaqinroq oshxonada ofitsiantka boʻlib ishlardi. Tushdan keyin oʻqish tugashi bilan Umida oshxonaga yuguradi. Xoʻjayini yaxshi inson. Umidaning sharoitini tushunib, har kuni, bir kunlik haqini uning qoʻliga beradi. Xullas topgan puli Umidaning oʻziga yetib turibdi.

Har zamonda uyiga borib qolguday boʻlsa oyisiga koʻylakmi, roʻmolmi olar, ukasi Erkintoyga esa futbolchilar rasmi tushirilgan futbolkami, sport poyabzalimi, hech boʻlmasa kepka olib borardi. Erkinjonning quvonchini koʻrsangiz. Kiyimlarini kiyib allaqachon qishloqni bir-ikki marta aylanib chiqqan, axir hamma ogʻaynilari koʻrishlari kerak-da. Oyijonisining xursandchiligining cheki yoʻq.

– Voy, qizim-yey, oʻzingni eplaganing yetmaganday, yana bizni ham oʻylaysan.

Onasi uzundan-uzoq duolar qilib, xudoyimga shukronalar keltiradi, shunday aqlli, odobli qiz berganiga. Onasi Umidaning peshonasidan oʻpayotganida, xona eshigi zarb bilan ochildi-yu, qoʻlidagi telefonini stolga otvorganicha, oshxona xoʻjayinining yaqin doʻsti Bunyod kirib keldi. Umida shirin xayollar ogʻushidan oʻzini tortib olganicha, nima gapligiga tushunmay turardi.

– Voy, jonim ogʻriyapti, oʻlib qolaman hozir. Chidolmayman. Hech kimni  topib boʻlmayapti, – jon talvasasida baqirardi u. Tinmay qaltirayotgan Bunyodni koʻrib, avvaliga Umida qoʻrqib ketdi, keyin oʻzini qoʻlga olib, Bunyodga yaqinroq keldi. Bunday vaziyatda nima qilish kerak, boʻlgʻusi shifokor boʻlsa.

Bunyod oshxona xoʻjayini Rustam akaning oʻrtogʻi edi. Oshxonaga tez-tez kelib turgani uchun Umida u haqda baʼzi narsalardan xabardor edi. Otasidan qolgan boylikni koʻtarolmay, yomonlarga qoʻshilib, giyohvand boʻlib qolgan Bunyodni bu yoʻldan qaytarishga onasi ham, doʻsti Rustam aka ham koʻp urinishgan. Bunyod yaxshi tomonga oʻzgara boshlagandi, bugun nima jin urdi, yana kasali tutdi. Dori topolmagani uchun u Rustamning oldiga keldi.

– Rustam, ozgina topib ber, oʻlib qolaman hozir. Menga dori sotmasliklarini sen aytgansan, bilaman. Hammangni yomon koʻraman.

Oshxonada 2-3 nafar doimiy mijozlar boʻlib, ular ham Bunyodning  tanishlari edi. Shuning uchun ular bu tomoshaga unchalik eʼtibor berishmadi. Katta oshpaz Jasur:

– Bunyod aka, Rustam akam yoʻq edilar, hozir kelib qoladi. Ichkariga kirib dam olaqoling, – deb Umidaning dam olish xonasida ekanligini bilibmi, bilmaymi Bunyodni bir amallab xonaga kiritdi va eshikni har ehtimolga qarshi tashqaridan qulflab qoʻydi. Rustamni topish uchun telefon goʻshagini koʻtardi.

Umida sezdi, endi u baribir bu xonadan chiqib ketolmaydi. Eshikni taqqillatsa boʻlardi, lekin ichki bir tuygʻu uning  bunday qilishiga yoʻl qoʻymadi.

U hozir oʻzini haqiqiy shifokor, Bunyodni esa bemori deb tasavvur qildi. Oʻzini qoʻlga olib kasallik bilan kurashishga ahd qildi. Pichirlab, Gippokrat qasamini ichdi. U bu qasamni abituriyentlik paytlaridan yod bilardi. Niyati xolis ekan, mana endi diplom olish arafasida turibdi. Yana xudo xohlasa, 4-5 oyga diplomli boʻladi. Bunyod esa kun sayin giyohvandlik dardidan xalos boʻlib borardi...

Nodira YaNGIBOYeVA.

SOʻNGGI BEKAT

Katta darvozali bu imorat katta  yoʻl yoqasida joylashgan. Baʼzan yoʻlim shu tomonga tushadi. Bir kuni darvoza yonidan oʻtayotib, panjaraga suyanib turgan 5-6 yashar qizaloqqa koʻzim tushdi. Qizcha qoʻlida bir dona gul  ushlagancha oʻtgan-ketganga termulib turardi. Bir-ikki kundan keyin ham, bir haftadan keyin ham shu holatga koʻzim tushgach, toʻxtab, qizchadan soʻradim:

– Qizim, nega har doim shu yerda turasan?

– Oyimni kutib turibman. Oyim kelaman, deb ketgandilar.

Panjara tirqishidan qoʻlimni uzatib, qizchaning  qoʻlidan ushladim:

– Menga qiz boʻlasanmi?

Qizcha yosh toʻla koʻzlarini javdiratib:

– Siz oyim emassiz-ku, – dedi. Uni bagʻrimga bosgim, sochlarini silab, erkalagim, yupatgim keldi. Lekin buning iloji boʻlmadi. Darvoza ichkaridan qulflangan, tepasida "Mehribonlik uyi” deb yozib qoʻyilgan edi.

***

Gullarga burkangan soʻlim maskan. Oʻrindiqlarda hassaga suyangan qariyalar suhbatlashib oʻtirishibdi. Ahyon-ahyonda darvoza oldiga mashina kelib toʻxtaydi. Shunda barchaning nigohi mashinadan tushgan odamga tikiladi. Keyin xuddi aybdor kishilarday koʻzlarini yerdan uzmasdan jim qolishadi.

Mana, darvoza yoniga qimmatbaho mashina kelib toʻxtadi. Mashinadan tushgan kishini bir qariya tanidi, shekilli, hassaga suyanib oʻrnidan turdi. Mashinadan tushgan odam yukxonadan ikkita katta sumka oldi-da,  darvoza oldidagi nazoratchiga berdi. Unga bir nimalar degach, mashinasiga oʻtirib, joʻnab ketdi. Oʻrnidan turgan qariya astagina joyiga oʻtirdi va savol nazari bilan qaragan hamrohiga eshitilar-eshitilmas ovozda dedi:

- U oʻgʻlim, katta joyda ishlaydi, doim xayriya qilib turadi...

Qariya bu soʻzlarni shunday qiynalib, shunday mungʻayib aytdiki, hamrohi hech narsa  demadi. Gullarga burkangan bu soʻlim maskanning darvozasi tepasiga "Saxovat uyi” deb yozib qoʻyilgan edi.

Hayitgul YOʻLDOShEVA,

mehnat faxriysi.

(Foto - http://tafsilot.uz)