TARGʻIBOT TADBIRLARIMIZ OʻZ SAMARASINI BERMOQDA
Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining 167-moddasida nazarda tutilgan "Oʻzlashtirish yoki rastrata yoʻli bilan talon-taroj qilish” jinoyati iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlar turkumiga kiritilgan boʻlib, bunday jinoyatlar sud amaliyotida juda koʻp uchraydi.
"Oʻzlashtirish yoki rastrata yoʻli bilan talon-taroj qilish” jinoyatining obʼekti aybdorga ishonib topshirilgan yoki uning ixtiyorida boʻlgan oʻzganing mulki hisoblanadi.
Oʻzlashtirish deganda aybdor shaxsning oʻziga ishonib topshirilgan yoki uning ixtiyorida boʻlgan mulkni gʻayriqonuniy ravishda ushlab turib, keyin uni oʻz foydasiga olishini tushunish lozim.
Rastrata deganda qonunga xilof ravishda oʻzganing mulkini sotish, sarflash, isteʼmol qilish, hadya qilish va shu kabi yoʻllar bilan begonalashtirish tushuniladi.
Talon-taroj rastrata shaklida oʻzlashtirishdan shu bilan farq qiladiki, oʻzlashtirishda talon-taroj qilingan mulk qonuniy egasiga qaytarilishi mumkin, rastrata yoʻli bilan talon-taroj qilingan mulk aybdorda boʻlmaydi, u allaqachon sotilgan, hadya qilingan, isteʼmol qilingan boʻlib, bunda mulk egasiga talon-taroj qilingan narsalarning faqatgina qiymati qaytariladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining 167-moddasi 4-qismida yetkazilgan moddiy zararning oʻrni qoplangan taqdirda ozodlikni cheklash va ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo qoʻllanilmasligi koʻrsatilgan. Qonunning ushbu ragʻbatlantiruvchi normasi jinoyat oqibatida yetkazilgan moddiy zararni qoplagan shaxslarga nisbatan tatbiq etilib kelinmoqda.
Jinoyat ishlari boʻyicha tuman sudi tomonidan 2015-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining yuqorida aytilgan 167-moddasi bilan ayblanib, sudga berilgan 11 nafar shaxsga oid 8 ta ish mazmunan koʻrilgan boʻlsa, 2016-yilda 33 nafar shaxsga oid 13 ta ish, joriy 2017-yilning birinchi yarim yilligida esa 6 nafar shaxsga oid 3 ta ish mazmunan koʻrilgan boʻlib, ushbu jinoyat 2016-yilda 2015-yilga nisbatan oʻsgan boʻlsa, 2017-yilning birinchi yarim yilligida pasayish jarayoni kuzatilmoqda.
Ushbu jinoyat turining kamayishida jinoyat sodir etilgan hudud yaʼni ovul, mahalla fuqarolar yigʻinlarida va mehnat jamoalarida sayyor sud majlislari oʻtkazilayotganligi, shuningdek, keng jamoatchilik oʻrtasida tushuntirish-targʻibot ishlari olib borilayotgani muhim omil boʻlmoqda.
T.TURAKULOV,
Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi sudyasi.
(Foto - http://xushnudbek.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
