OʻRMONLAR - YaShIL BOYLIGIMIZ

Har yili sentyabr oyining uchinchi yakshanbasida oʻrmon xoʻjaligi xodimlari oʻz kasb bayramlarini nishonlaydilar.

Muxbirimiz Qobul Shomurodov shu munosabat bilan Qipchoq davlat oʻrmon xoʻjaligi direktori I.Xolboyev bilan suhbat uyushtirdi. Quyida shu suhbat mazmuni bilan tanishasiz:

- Oʻrmon xoʻjaligimiz katta maydonni, yaʼni, 16288 gektarni tashkil etadi. Shundan oʻrmon bilan qoplangan maydon 3082 gektardan iboratdir. Xoʻjaligimizning asosiy maydonini Nazarxon boʻlimi egallaydi. Bu boʻlim tarkibida "Bekboy toʻqay” va "Xoʻjakoʻl” toʻqayzorlari mavjud. "Bekboy toʻqay”ning umumiy maydoni 5203 gektar boʻlib, shundan oʻrmon bilan qoplangan maydon 1357 gektardan iborat. "Xoʻjakoʻl” toʻqayzorlarining umumiy maydoni birmuncha kattaroq boʻlib, 8625 gektarni tashkil etadi va shundan oʻrmon bilan qoplangan maydon 1081 gektardir. Bu ikkala toʻqayzorlar juda koʻp yillik toʻqayzorlar boʻlib, oʻsimliklar va hayvonot dunyosiga ham juda boy. Yosh toʻqayzorlar sirasiga esa Qipchoq oʻrmon boʻlimi kiradi. Bu boʻlimning tashkil etilganiga endigina 17-yil toʻlmoqda. Bu boʻlimning 3-aylanmasi koʻproq daryo atovlaridan iborat boʻlib, 1220 gektar maydonni tashkil etadi. Shundan oʻrmon bilan qoplangan maydon 869 gektarni egallaydi. Qipchoq oʻrmon boʻlimining yana bir aylanmasi 4-Qilichboy aylanmasi deb ataladi. Uning maydoni 560,6 gektar boʻlib, oʻrmon bilan qoplangan maydoni esa 454 gektarni tashkil etadi.

Mamlakatimizda oʻrmon xoʻjaliklarini yanada rivojlantirish, uning oʻsimliklar va hayvonot dunyosi bioxilma-xilligini boyitish, yangi madaniy oʻrmonzorlarni kengaytirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 26-avgustda "Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervati faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 243-qaroriga muvofiq Qipchoq davlat oʻrmon xoʻjaligining asosiy oʻrmon bilan qoplangan maydonlaridan 3536,5 gektari davlat biosfera rezervati tasarrufiga oʻtkazildi va oʻrmonzorlar ustidan davlat nazorati kuchaytirilib, oʻsimliklar va hayvonot dunyosi bioxilma-xilligi muhofazasi yaxshilandi. Bioxilma-xillikni yanada boyitish boʻyicha yangi loyihalar ishlab chiqilmoqda. Shu jumladan, qoʻshni Beruniy tumanidagi "Baday toʻqay” qoʻriqxonasidagi Xongul, yaʼni Buxoro bugʻularining bir qismini biosfera rezervati tassarrufidagi "Bekboy toʻqay” toʻqayzorlariga oʻtkazish loyihasi amalga oshirilish arafasida. Ayni kunda biosfera rezervati hisoblangan "Bekboy toʻqay”da juda kam, noyob parranda qushiga aylangan qirgʻovullarning, quyonlarning va boshqa yovvoyi hayvonlarning koʻpayayotganligi sezilmoqda. Bu albatta mazkur toʻqayzorlarda oʻsimliklar dunyosining boyiyotganidan, qushlar va turli yovvoyi hayvonlarning koʻpayishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratilayotganidan darak beradi. Kelgusida biosfera rezervatiga taalluqli boʻlgan toʻqayzorlarning avaylab-asralishi va rivojlantirilishi natijasida bu maskanlardagi flora va fauna olami yanada boyiydi.

Tabiiy toʻqayzorlarni rivojlantirish uchun albatta madaniy oʻrmonzorlar ham barpo qilish kerak. Bu borada dastlabki qadamlar qoʻyilmoqda. Joriy 2013-yilning erta koʻklamida madaniy oʻrmonzorlar barpo qilish uchun 33 gektar maydon hozirlandi. Shundan 30 gektariga qumloq hududlarga saksovul nihollari ekildi.

Qolgan uch gektar yerga nektarbop yapon saforasi va jiyda koʻchatlari ekilib, parvarish qilinmoqda.

Madaniy oʻrmonzorlarni barpo qilish va kengaytirish uchun birinchi navbatda niholxonalar zarurdir. Xoʻjaligimizning Qilichboy 4-aylanmasida 2 gektarga yaqin niholxonamizda manzarali va mevali daraxt koʻchatlari yetishtirilib, buyurtmachilarga yetkazib berilmoqda.

Oʻrmon xoʻjaligi tarkibida asalarichilik, baliqchilik va chorvachilikni rivojlantirish juda qulay. Negaki, bu sohalarning rivojlanishi uchun oʻrmon xoʻjaligida moddiy baza mavjuddir. Asalarichilik oʻtgan yilga nisbatan ikki barobarga rivojlantirilib, asalari oilalari 100 taga yetkazildi. Shunga yarasha asal mahsulotlari ham koʻpayib, oʻrmon xoʻjaligi xodimlari uchun 1 mln. soʻmlik arzon narxdagi asal tarqatib berildi. Asalning qolgan qismi isteʼmolchi – buyurtmachilarga joʻnatildi. Kelgusida asallarichilikni yanada rivojlantirishning istiqbolli loyihalari ishlab chiqilmoqda.

Kezi kelganda bizning qiyin ekologik sharoitimizni ancha yumshatish, aholining ijtimoiy imkoniyatlarini kengaytirish va ijtimoiy turmush sharoitlarini yaxshilash maqsadida BMTning Taraqqiyot Dasturi mintaqamizda faoliyat koʻrsatayotganligini aytib oʻtish joizdir. Bu Dasturga muvofiq bizning Qipchoq davlat oʻrmon xoʻjaligi mehnat jamoasi Oʻzbekiston miqyosida oʻtkazilgan tenderda faol qatnashib, 37,1 million soʻmlik grant mablagʻini yutib olishga muvaffaq boʻldi. Bu mablagʻlarning asosiy qismi asalarichilikni rivojlantirishga yoʻnaltiriladi.

- Sermazmun suhbatingiz uchun rahmat. Barchangizni kasb bayramingiz bilan qizgʻin muborakbod etamiz.