YuKSAK XIRMON – FIDOYI MEHNATLAR SAMARASI

2013-yilning 29-sentyabr sanasi tumanimiz hayotida quvonchli kun boʻldi. Paxtakorlarimiz 33 ming 50 tonnadan ziyod yuksak xirmon bunyod etib, katta mehnat gʻala-basini qoʻlga kiritdilar. Dehqonlarimizning yil davomidagi fidokorona mehnatlari hamda butun xalqimizning bir yoqadan bosh chiqarib qilgan saʼy-harakatlari evaziga qoʻlga kiritilgan bu ulkan zafar bugun har bir ovul va mahalla, har bir xonadon va hatto har bir dalada oʻziga xos koʻtarinki ruhda nishonlanmoqda.

Bugungi mehnat zafariga asos boʻlgan omil va mezonlar haqida gapirganda, avvalo, yurtimizda muhtaram Yurtboshimiz rahbarligida istiqlolning ilk yillarida boshlangan agrar sohadagi chuqur islohotlar, taraqqiy topgan davlatlar tajribasida oʻzini har tomonlama oqlagan fermerlik harakatiga oʻtish, soha rivoji uchun barcha tashkiliy-huquqiy va moliyaviy shart-sharoitlar yaratish kabi amaliy ishlar bugun oʻzining mevasini berayotganini eʼtirof etish joiz.

Bundan olti yil oldin boshlagan sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash dasturi doirasida birgina joriy yilda tumanimiz boʻyicha 3,2 milliard soʻm mablagʻ sarflanib, yerlarimizning hosildorlik darajasi oshishiga zamin yaratilgani, selektsiya masalasiga eʼtibor qaratilib, mutaxassislar va olimlarimizning amaliy yordami natijasida hududimizning iqlim va tuproq sharoitiga mos boʻlgan yangi navlar ekilgani, gʻoʻza parvarishida zamonaviy ilm-fan yutuqlaridan keng foydalanilib, ilgʻor agrotexnologiyalar amaliyotga joriy qilingani dehqonlarimizning qoʻlini uzun qildi.

Qishloq xoʻjaligi sohasi yuqori unumli texnika va agregatlar bilan taʼminlanib, yonilgʻi-moylash materiallarining yetarli miqdordagi zahirasi yaratilgani, mavsum davomida 3,5 ming tonnadan ortiq yonilgʻi-moylash materiallarining dala boshlariga keltirib berilishi texnika va mexanizmlarning uzluksiz ishlashini taʼminlash orqali ish unumdorligini oshirishga hissa qoʻshdi.

Eng asosiysi, yer unumdorligini oshirish maqsadida tuproqqa organik va mineral oʻgʻitlar bilan agrotexnika talablari darajasida ishlov berildi. Bu boradagi ishlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilib, gʻoʻza nihollariga karbamid yordamida 3-marta suspenziya sepilgani, gʻoʻza qator oralariga ishlov berish jarayonida tumanimiz boʻyicha jami 3955,2 tonna azotli, 758,6 tonna fosforli va 235,8 tonna kaliyli mineral oʻgʻitlar berilgani, hamda dalalarning har gektariga 10 tonnadan mahalliy oʻgʻit chiqarilgani hosildorlikning oshishiga katta turtki boʻldi.

Bu yil ob-havoning zararkunanda va hasharotlar uchun qulay kelishi yetishtirilayotgan hosilga xavf tugʻilish ehtimolini oshirdi. Joylarda faoliyat yuritayotgan 16 ta biolaboratoriyalardagi tajribali mutaxassislarning xizmatlari tufayli bu xavflar bartaraf qilinib, moʻl hosil yaratildi.

Defoliatsiya ishlarining oʻz vaqtida va sifatli oʻtkazilgani koʻsaklarning barvaqt ochilishini taʼminlab, davlatga paxta sotish boʻyicha shartnomaviy rejani qisqa muddatlarda - 18 ish kunida bajarish imkonini berdi.

Joriy yigʻim-terim mavsumiga puxta hozirlik koʻrilib, 261 ta terim otryadlari tashkil etilgani, yigʻim-terim ishlariga jalb qilingan korxona, muassasa va tashkilotlarning 1540 nafar ishchi-xizmatchilari, litsey va kollejlarning 5080 nafardan ortiq oʻquvchilari, ovul va mahallalarning 14594 nafardan ortiq uyushmagan aholisi, fermer xoʻjaliklarining 10472 nafardan ortiq ishchilari, Ajiniyoz nomidagi NDPIning 4000 nafar talabalaridan iborat jami 35686 nafar terimchilarning ogʻzibirchilikda qilgan mehnati samarasi sifatida bugungi yuksak xirmon yaratildi.

Har bir otryadga xizmat koʻrsatish uchun transport vositalari ajratilib, tibbiyot, bank va savdo xodimlari biriktirilgani, terimchilarga ish haqi har besh kunda bevosita dalaning oʻzida tarqatilib, hasharchilarning dam olish paytlarida madaniy tadbirlar va koʻchma savdo doʻkonlari tashkil qilingani terimchilarni yanada gʻayrat-shijoat bilan ishlashga chorladi.

Ana shu birdamlikdagi mehnat va tizimli faoliyat natijasida tumanimiz paxtakorlari mamlakatimizda birinchilardan boʻlib davlatga paxta sotish boʻyicha shartnomaviy rejasini bajardilar.

Bugungi zafarli lahzalarda davlatga paxta sotish boʻyicha shartnomaviy rejalarini ortigʻi bilan bajarib, moʻl hosildorlikka erishgan "Oʻrta qalʼa” ovulidagi "Yusuf xoʻja”, "Xoʻjaniyozov Otajon”, "Ram Haytimbat”, "Qilichboy” ovulidagi "Rajabov Omonboy”, "Doʻrman” ovulidagi "Oʻrazboyev Ulugʻbek”, "Beshboyev Qurbongʻali”, "Kamoliddin Bekniyoz”, Bobur nomli ovuldagi "Umid-Azimxoʻja”, "Choykoʻl” ovulidagi "Yuldoshev Anvar”, "Qipchoq” ovulidagi "Tursunboyeva Umida”, "Toʻlqin” ovulidagi "Amu sohili”, "Boʻz yop” ovulidagi "Aytboy Otaxon”, "Xolimbeg” ovulidagi "Usta Ollayor”, A.Temur nomli ovuldagi "Oʻrozboyev Allambergan” va boshqa koʻplab fermer xoʻjaliklarini kiritish mumkin. Muhimi, tumanimizda paxta hosildorligi yil sayin oshib bormoqda. Oʻtgan yili har gektardan 40 tsentnerdan oshirib hosil olgan fermer xoʻjaliklari soni 26 ta boʻlsa, bu yil ularning safi 54 taga yetishi kutilmoqda.

Mavsum davomida fermerlarga amaliy yordam berib, ularning ogʻirini yengil qilgan Yoʻldosh Oʻrozboyev nomli, "Turkmaniston”, "Qipchoq”, "Mangʻit”, "Qilichboy”, "Toshyo yop” va "Doʻstlik” muqobil mashina-traktor parklarini fermer xoʻjaliklariga xizmat koʻrsatuvchi ilgʻor MMTPlar sifatida tilga olish oʻrinlidir.

Eng muhimi, terilgan paxta hosili toʻliq yuqori navlarga topshirildi va uni davlatga sotishdan olingan daromad 34 milliard soʻmga yaqinlashdi. Shu kungacha 7 milliard soʻmga yaqin naqd pul mablagʻlarining terim puli sifatida berilishi paxtakorlarning moddiy manfaatdorligini oshirdi.

Paxta – kafolatlangan byudjet demakdir. "Obod turmush yili”da bunyod etilgan "oq oltin” xirmonidan keladigan daromadlar evaziga kelgusida shahar va qishloqlarimizda yangi-yangi taʼlim va tibbiyot maskanlari, namunaviy loyihalar asosidagi uy-joylar, ijtimoiy-madaniy binolar va ijtimoiy infratuzilma obʼektlari qurilishi, ulardan kelajagimiz egalari boʻlmish yoshlar va bunyodkor xalqimiz foydalanishi, bu mablagʻlar turmushimizning obod, hayotimizning farovon boʻlishiga katta hissa boʻlib qoʻshilishi dehqonlarimizning oʻz kasbidan faxrlanish tuygʻularini yanada oshiradi.

Shartnomaviy reja - chegara emas. Hali dalalarimizda hosil moʻl. Paxtakorlarimiz "oq oltin”ning bir misqolini ham dalada qoldirmay, yigʻib-terib olib, tumanimizning paxta xirmonini 43 ming tonnaga, hosildorlikni gektaridan salkam 27 tsentnerga yetkazish yoʻlida mehnat qilmoqdalar. Fursatdan foydalanib, oʻz muvaffaqiyatini yurt nomi bilan bogʻlaydigan, mehnat maydonidagi har bir zafarini elning yutugʻi deb hisoblaydigan dehqonlarimizni, paxtakorlarga madad boʻlayotgan hasharchilarni va butun tumanimiz ahlini bugungi yuksak xirmon bilan tabriklayman.

Xirmoningizga baraka, aziz paxtakorlar!

Rajabboy Yoʻldoshev,

tuman hokimi.