Tinchlikni asraylik!

Adabiyot darsida mashhur yozuvchi Oʻtkir Hoshimovning hayoti va ijodi bilan tanishdik. Adabiyot fani oʻqituvchimiz bizga Oʻtkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” asaridan berilgan parchalarni oʻqib kelishni uyga vazifa qilib berdilar.

Uyga borgach, ishlarimni qildim. Keyin esa darsligimni olib, uyga berilgan “Ikki eshik orasi” asarini mutolaa qila boshladim. Ushbu asar meni oʻziga shunchalik tortdiki, undagi voqealar shu darajada taʼsir qildiki, koʻzlarimda yosh qalqidi.

Mana shu romandan qisqagina parcha meni chuqur oʻyga solib qoʻydi. Va qalbimda bu asarning toʻliq nashrini oʻqish istagi uygʻondi. Kitobda insonlar taqdiri va inson umrining murakkabligi zoʻr mahorat bilan tasvirlangan. Asarni mutolaa qilishda bir narsani angladimki, adib birinchi navbatda tinchlikka rahna solgan urushni qoralaydi: uning gʻayriinsoniy mohiyatiga urgʻu beradi. Ayniqsa, urush voqeligining har bir ota-ona qalbini jarohatlagani, koʻngillariga ozor yetkazgani romanning umuminsoniy pafosini tashkil etadi. Adib qalamga olgan obrazlari vositasida oddiy odamlarning fazilatlari – mardligi, matonati, vatanparvarligi va sabr-bardoshini koʻrsatadi. Hammasidan ham koʻproq taʼsir qilgan va meni shu maqolani yozishga undagani – bu asarning III boʻlimidagi “Robiya” hikoyasi boʻldi. Chunki ogʻir xasta, koʻrpa-toʻshak qilib yotgan bemor onasining yonidan jilmay oʻtiradigan toʻqqiz yoshli Robiya na maktabga borar edi, na koʻchaga chiqardi. Dadasi ishdan kelishini kutib, och oʻtirar, kelgach esa yalinib non soʻrardi: “Dadajon iltimos, non bering, no-o-o-n”.

Aynan mana shu jumlalar mening yuragimni ezib yubordi. Va bir savol dilimni oʻrtadi: bizning hozirgidek tinch-totuv va baxtiyor kunlarimiz uchun qanchadan-qancha odamlar jonini fido qilgan. Tinchlik uchun kurashganlar. Ularning oilasi esa xuddi yuqoridagi “Robiya” hikoyasidagidek, och-nahor qolib, koʻp qiyinchiliklar koʻrgan. Bolalari, hatto maktabga borishmagan...

Biz hozir tinch-totuv va baxtiyormiz. Lekin ayrim tengdoshlarimiz mana shu farovon kunlarning, bepul taʼlimning qadriga etmasdan, ilm olib, hunar egallamasdan, oltinga teng vaqtlarini bemaʼni ishlar bilan oʻtkazishmoqda. Xoʻsh, ular har bir oʻtayotgan begʻam vaqti ortida qanchadan-qancha inson mehnati borligini bilisharmikan?

Aziz tengdosh! Yoshlik – oltin davr. Bu davrda faqat oʻqib-oʻrganib, ilm izlab, biror hunar egallab, oʻz oldingizga qoʻygan ezgu maqsadingiz sari dadil qadam tashlang. Kitob oʻqing va kitoblardagi hikmatlarni uqib oling. Kitob – eng kuchli va donishmand tarbiyachidir. Zero, ajdodlarimiz meros qoldirgan tinchlikni – har birimiz oʻz aql-u zakovatimiz bilan asraylik!

Iroda ERDOShEVA, 38-maktab oʻquvchisi.