СУД-ҲУҚУҚ ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ РАҚАМЛАШТИРИШ-ШАФФОФЛИК ВА ОЧИҚЛИКНИ ТАЪМИНЛАЙДИ
Бугунги кунда суд-ҳуқуқ тизимида ўтказилаётган ислоҳотлар фақат сўздангина иборат бўлиб қолмаслиги, балки амалий қиёфа касб этиши учун ислоҳотлар жараёни собит қадамлик билан давом эттирилмоқда. Яъни, мамлакатимизда амалга оширилаётган суд-ҳуқуқ ислоҳотларининг туб моҳияти – судларни том маънода халқнинг ҳақ-ҳуқуқларини, қонуний манфаатларини чинакам ҳимоя қиладиган органга айлантиришдан иборатдир. Шу нуқтаи назардан ёндашадиган бўлсак, Президентимиз томонидан 2020 йил 3 сентябрда имзоланган “Суд ҳокимияти органлари фаолиятини рақамлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ4818-сонли Қарори судлар фаолиятига замонавий технологияларни жорий этиш, орқали халқимизга суд-ҳуқуқ соҳаси бўйича хизмат кўрсатишни янада яхшилаш. Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига ўз ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишда судга мурожаат қилишни эркинлаштириш, одил судловга эришишида судлар фаолиятида очиқлик ва шаффофликни таъминлаш имконини беради. Унга кўра, фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига кўрсатиладиган интерактив электрон хизматлар тури янада кенгайтирилади, мурожаатни кўриб чиқиш жараёнининг онлайн кузатиб борлиши таъминланади.
Шуни эътироф этиш керакки, ушбу Қарор билан судларда одил судловни амалга ошириш учун зарур бўлган маълумотларнинг тезкорлик билан олинишини таъминлаш мақсадида вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар билан электрон маълумотлар алмашинуви бўйича ишлар янада кенгайтирилиши кўзда тутилган.
Бундан ташқари, суд мажлисларида масофадан туриб иштирок этиш, яъни мобиль қурилмалар ва электрон ҳамкорликнинг бошқа шакллари орқали иштирок этиш, суд қарорларини онлайн тарзда олиш имкониятини таъминлашни кенгайтиришга алоҳида аҳамият қаратилмоқда.
Мазкур Қарор билан 2020-2023 йилларда суд ҳокимияти органлари фаолиятини рақамлаштириш дастури изчиллик билан амалга оширилади. Хусусан, 2021 йил 1 январдан бошлаб, барча судларда суд мажлисларини иш бўйича тарафларнинг ва суд раисининг розилиги билан аудиоёзувдан фойдаланган ҳолда қайд этиш, 2021 йил 1 июлдан бошлаб апелляция ва кассация инетанцияси судларида ишларни судьялар ўртасида автоматик тарзда тақсимлаш, 2021 йил 1 октябрдан эътиборан барча иштирокчиларни суд мажлисларининг вақти ва жойи ҳақида “СМС” орқали бепул хабардор қилиш, 2022 йил 1 январдан бошлаб суд қарорларини иш бўйича тарафларга онлайн ёки тарафлар розилиги билан ёзма, қоғоз шаклида етказиш, шунингдек белгиланган муддатларда одил судловга эришиш мақсадида 10 га яқин интерактив хизматларни кўрсатиш, суд ишларини давлат архивига электрон шаклда топшириш каби халқимиз манфаатларига хизмат қилувчи янгиликлар жорий этилмоқда.
Шунингдек судлар томонидан алимент миқдорини белгилашда туманлар кесимида ўртача ойлик иш ҳақлари тўғрисидаги маълумотларни ҳам ахборот тизими орқали электрон шаклда олиш амалиёти ҳам соҳага тўлиқ жорий этилиши кўзда тутилгани бу борада шаффофлик ва очиқликни таъминлайди. Эндиликда алимент бўйича қарздорлар ўз даромадларини яшира олмайдилар ва бу борада сохтакорликка, бюрократик тўсиқларга барҳам берилади.
Хулоса қилиб айтганда, “Суд ҳокимияти органлари фаолиятини рақамлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент Қарори энг аввало халқимиз манфаатларини, ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишда, суд-ҳуқуқ тизимида шаффофликни таъминлашда энг муҳим ижтимоий ва ҳуқуқий аҳамият касб этади.
Қ. Атамуратов, Фуқаролик ишлари бўйича Амударё туман суди раиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
