2018-yilning 1-dekabridan onlayn nazorat-kassa mashinalarini oʻrnatish barcha tadbirkorlar uchun majburiy hisoblanadi

Ayni paytda, tadbirkorlik subʼektlari tomonidan hisoblanadigan soliq va boshqa majburiy toʻlovlar summasini kamaytirish, naqd pul tushumlarini bank kassalariga topshirmasdan yashirish maqsadida xaridorlarga nazorat-kassa mashinasi chekini bermaslik, nazorat-kassa mashinasini nosoz holatga keltirish, fiskal xotiradagi maʼlumotlarni qasddan oʻzgartirish, nazorat-kassa mashinalarini yoʻqotish orqali amalga oshirilgan tovar aylanmalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni soxtalashtirish kabi holatlar hamon uchrab turibdi, deya xabar bermoqda soliq.uz.

Natijada, naqd pul tushumlarining haqiqiy hajmini aniqlash maqsadida davlat soliq xizmati organlari xodimlari juda koʻp vaqt talab etiladigan xronometraj tadbirlariga muntazam ravishda jalb etishga toʻgʻri kelmoqda. Masalan, joriy yilning oʻtgan davri mobaynida 83 mingdan ortiq ana shunday tadbirlar oʻtkazildi.

Bu masalada sohaga yangiliklarni joriy etishni davrning oʻzi talab etmoqda. Xususan, buning uchun joylarda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalar qoʻllanishini yanada takomillashtirish va nazorat qilish tizimini kengaytirish muhim ahamiyat kasb etadigan vazifalardan biridir.

Maʼlumki, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-iyuldagi «Soliq maʼmuriyatchiligini tubdan takomillashtirish, soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarning yigʻiluvchanligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Farmoni bilan davlat soliq xizmati organlari tizimini isloh etishning muhim yoʻnalishlaridan biri sifatida soliq maʼmuriyatchiligi jarayoniga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ilgʻor avtomatlashtirilgan tahlil uslublarini keng joriy etish, soliq toʻlovchilarga, eng avvalo, tadbirkorlik subʼektlariga toʻgʻridan-toʻgʻri muloqotsiz elektron xizmat koʻrsatishga toʻliq oʻtish belgilangan.

Ushbu vazifalar, shuningdek, Farmon bilan tasdiqlangan «Davlat soliq xizmati organlari faoliyati va soliq maʼmuriyatchiligining samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi»ning ijrosini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-sentabrdagi «Fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarini qoʻllash tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi qarori qabul qilindi.

Ushbu qaror bilan tovarlarni realizatsiya qilish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatishda aholi bilan amalga oshiriladigan hisob-kitoblar hajmini aniqlash maqsadida 2018-yilning 1-yanvaridan boshlab Toshkent va Nukus shaharlari hamda viloyatlar markazlarida 500 tadan 1000 tagacha boʻlgan onlayn nazorat-kassa mashinalari tajriba-sinov tariqasida amaliyotga joriy etiladi.

2018-yilning 1-iyulidan ushbu hududlardagi barcha yuridik shaxslar, 1-dekabridan esa barcha yuridik va jismoniy shaxslar tovarlarni realizatsiya qilish, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatishda aholi bilan naqd puldagi hisob-kitoblarni majburiy tarzda faqat onlayn nazorat-kassa mashinalarini qoʻllagan holda amalga oshirish bosqichma-bosqich joriy etiladi.

Mazkur qarorning qabul qilinishi xaridorlarga berilgan nazorat-kassa mashinalari cheklarining markazlashgan elektron maʼlumotlar bazasini yaratadi. Nazorat-kassa mashinalaridan foydalanmayotgan savdo shoxobchalarini onlayn rejimda aniqlab, tezkor choralar koʻrishga imkon beradi. Shuningdek, nazorat-kassa mashinalari orqali xaridorlarga berilgan cheklar haqidagi maʼlumotlarni qasddan oʻzgartirish, tushum summasini kamaytirish, nazorat-kassa mashinalarini yoʻqotish, buzish yoki roʻyxatdan oʻtmagan nazorat-kassa mashinalaridan foydalanish, shuningdek, ikkilamchi buxgalteriya yuritish kabi holatlarga chek qoʻyiladi.

Shuni ham aytib oʻtish kerakki, onlayn nazorat-kassa mashinalarining amaliyotga tatbiq etilishi tadbirkorlik subʼektlarining naqd pul tushumi bilan bogʻliq faoliyatiga aralashish va turli xil nazorat tadbirlari oʻtkazilishining kamayishiga ham olib keladi.