TADBIRKORLIK SUBʼEKTLARINI IXTIYoRIY TUGATISh TARTIBI SODDALAShTIRILDI

Tadbirkorlik faoliyati (tadbirkorlik) tadbirkorlik faoliyati subʼektlari tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladigan, oʻzi tavakkal qilib va oʻz mulkiy javobgarligi ostida daromad (foyda) olishga qaratilgan tashabbuskorlik faoliyatidir.

Tadbirkorlik faoliyati subʼektlari (tadbirkorlik subʼektlari) belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtgan hamda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan yuridik va jismoniy shaxslardir.

Tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish istagida boʻlgan shaxslar tadbirkorlik faoliyatini davlat roʻyxatidan oʻtkazib ish faoliyatini boshlaganidan keyin oʻz ixtiyori bilan tadbirkorlik faoliyatini tugatishi mumkin. Tadbirkorlik faoliyatini yuritish qonun xujjatlari bilan  tartibga solingan boʻlib, tadbirkorlik subektlari faoliyatini tugatish tartibi ham qonun xujjatlari bilan tartibga solingan.

Bu kabi tadbirlarni yanada soddalashtirish, tadbirkorlik subektlari uchun yanada qulay sharoitlar yaratish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-iyun kungi PF-5739-soni “Tadbirkorlik subektlarni tugatish tartibini soddalashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni qabul qilingan.

Tadbirkorlik subʼektlarini tugatish tartibini soddalashtirish, tugatish jarayonini amalga oshirishda tadbirkorlik subʼektlari uchun asossiz xarajatlar qilishga olib keluvchi ortiqcha maʼmuriy cheklovlarni bekor qilish, biznesni yuritish boʻyicha xalqaro reyting va indekslarda Oʻzbekiston Respublikasining oʻrnini yanada yaxshilash maqsadida 2020-yilning 1-yanvaridan boshlab quyidagilar bekor qilindi:

moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan va (yoki) qonunchilikda belgilangan muddatlarda oʻzlarining ustav jamgʻarmalarini shakllantirmagan korxonalarni tugatish boʻyicha doimiy ishlovchi maxsus hududiy komissiyalarni tugatish;

davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran bir yil ichida ustav fondi taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorda shakllantirilmaganligi uchun tadbirkorlik subʼektlarini tugatish tartibini bekor qilish;

davlat organlari oʻrtasida elektron axborot almashinuvini joriy etish orqali tadbirkorlik subʼektlarini tugatish jarayonidagi ortiqcha hujjatlar va tartib-taomillarni qisqartiriladi.

2020-yil 1-yanvardan boshlab shunday tartib joriy etilsinki, unga muvofiq

Tadbirkorlik subʼektlari — yuridik shaxslarni ixtiyoriy tugatishda:

bir yoki bir necha davriy bosma nashrlarda korxonaning tugatilishi toʻgʻrisida eʼlonlar berish talab etilmaydi, bunda tegishli maʼlumotlar roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning rasmiy saytiga joylashtiriladi;

davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan vaqtdan boshlab moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmagan hamda soliq qarzi mavjud boʻlmagan korxonalarning moliya-xoʻjalik faoliyati tekshirilmaydi;

davlat soliq xizmati organlari tomonidan oʻtkaziladigan, tugatiladigan korxonaning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirishning eng uzoq davriyligi 3-yilni tashkil etadi;

Moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish uchun vakolatli davlat organlaridan korxona toʻgʻrisidagi mavjud maʼlumotlarni olish Tadbirkorlik subʼektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyishning avtomatlashtirilgan tizimi orqali amalga oshiriladi;

korxonani ixtiyoriy tugatishning umumiy muddati roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ ixtiyoriy tugatish toʻgʻrisida xabardor qilingan kundan boshlab olti oydan oshmasligi kerak.

Moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan korxonalarni tugatishda:

korxonani moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan deb hisoblash uchun asos boʻladigan muddat toʻqqiz oyni tashkil etadi;

moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan korxonalar davlat soliq xizmati organining taqdimnomasiga asosan roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan 3-yil muddatga harakatsiz rejimga oʻtkaziladi;

harakatsiz rejimga oʻtkazilgan korxonalar faoliyati 3-yil davomida tiklanmagan taqdirda roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ ularni Tadbirkorlik subʼektlarining Yagona davlat reyestridan chiqaradi.

Tadbirkorlik subʼektlarini ixtiyoriy tugatish jarayoni tadbirkorlik subʼektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazishni, shuningdek, roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ va vakolatli tashkilotlarning aloqa kanallari orqali elektron axborot almashuvini taʼminlash tizimi orqali amalga oshiriladi. Tizimga ulangan davlat organlari va boshqa tashkilotlari tomonidan tegishli axborotlarning oʻz vaqtida, toʻliq va ishonchli tarzda kiritilishini taʼminlamaslik davlat xizmatlari koʻrsatilishining belgilangan tartibini buzish deb hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi Tizimga ulangan davlat organlari va boshqa tashkilotlari tomonidan tegishli axborotlar oʻz vaqtida, toʻliq va ishonchli tarzda kiritilishi ustidan, shu jumladan Tizim orqali doimiy nazorat oʻrnatadi.

Mansur Sadikov, tuman Davlat xizmatlari markazi direktori