SALOMLAShISh ODOBI
Assalomu alaykum! Har kuni tanish-notanishga duch kelganda kichiklarning kattalarga aytmogʻi joiz boʻlgan ulugʻ kalomi bu! Salom beruvchiga alik oluvchi odam ham sidqidildan:
– Vaalaykum assalom, - deya javob bermogʻi joiz. Bu soʻzlar "Sizga yaxshilik boʻlsin”, "Sizga ham yaxshilik boʻlsin” degan maʼnolarni anglatishini koʻpchilik biladi. Biroq yoshlar orasida keyingi paytlarda uning oʻrniga yo faqat koʻrishib, yo koʻrishmasdan ham qoʻl siltab qoʻyaqolish odat tusiga kirib ketdi.
Bu salomlashish odobiga mutlaqo zid ekanligi koʻp aytiladi. Natijasi esa deyarli sezilmayapti.
Keyingi ikki-uch yildan beri erkaklar orasida boshning chakkasini urishtirib salomlashish urfga kirib, juda tez ommalashdi. Hozir xoh uyda, xoh koʻchada yo ishxonada boʻlsin, erkaklarining deyarli bari (bundan keksalarimiz mustasno, albatta) boshini urishtirib salomlashishadi.
Koʻp oʻylayman, buning maʼnosi nima ekan?
Yaqinda doʻstlarimiz bilan uchrashib qolganda shu haqda gap ketdi.
– Boshing omonmi, degani boʻlsa kerak , - dedi biri bilagʻonlik qilib.
– Men avvallari jahon chempionatlari oʻtkazilganida futbolchilarning shunday salomlashishganini bir necha marta koʻrgandim. Hademay oʻzimizga ham kirib keldi.
Uchinchi doʻstimizning gapi baridan oʻtib tushdi:
– Qaysidir mamlakatda erkagu ayol burun urishtirib salomlashishar ekan. Ayt, ayt shu odat yaqinimizga yoʻlamasin-da.
Men koʻchada odamlarning bir-biri bilan burnini tekizib salomlashishini tasavvur qilib koʻrib, oʻzimni tutaolmay qattiq kulib yubordim. Shunda doʻstim meni ishonmayapti deb oʻylab:
– Rost, qaysidir gazetada oʻqiganman, – dedi.
Yoʻq, kurrai zaminimizda umrguzaronlik qilayotgan turfa xalqlarning turfa turmush tarzi, odatlari borligiga, kimlardir bir-biri bilan joʻram aytganiday salomlashishiga shubha qilmayman. Lekin oʻzbek xalqimizga xos odob-ikrom bilan salomlashganga ne yetsin!
– Assalomu alaykum! - Qoʻlini koʻksiga qoʻyib, chin koʻngildan berilgan salomda goʻyo bir sehr borday, koʻnglingizni quvonchga belaydi. Sizga yaxshilik boʻlsin, degan kalom ijobat boʻladiganday, salom beruvchiga minnatdorchilik bilan boqasiz va sizga ham yaxshilik boʻlsin, deya javob qaytarasiz. Ehtimol, xalqimizning turmush tarzidan teran joyegallagan bir-birovga yaxshilik tilashdek pok niyatlari ijobatidir bugungi dorilomon kunlarimiz? Siz nima deb oʻylaysiz, tengqurlarim?
Sherzod MADRIMOV,
Amudaryo akademik litseyi oʻqituvchisi.
(Foto - http://fikr.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
