Oilaviy ajrimlar: ularning oldini olish mumkinmi?

- Albatta mumkin, - deydi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi tuman boʻlimi boshligʻi Gulshod Yusupova. – Chunki ajrashaman, degan qarorga kelgan oilalar hayotiga nazar solsangiz – arzirli sababning oʻzi yoʻq, yo kelin turmushidan koʻngli toʻlmaydi, yo erning koʻpincha ajrimlarga nuroniy yoshga yetib qolgan otaxon, onaxonlar ham sabab boʻlayotganligini koʻrasiz. Ular kelinining ayrim kamchiliklari sabab oʻgʻliga ajrashasan, yo uydan chiqib ketasan, degan shart qoʻyishadi. Qarabsizki oʻgʻil albatta ota-onasidan yuz oʻgirib keta olmaydi. Biz ham barcha ota-onasini hurmat qilishi, keksayganida tinch-xotirjam, rohat-farogʻatda yashashini taʼminlashi tarafdorimiz. Biroq ota-onalar farzandi uchun oilasi ham muhim ekanligini unutmasliklarini istar edik.

Yaqinda ajrashish yoqasiga borib qolgan bir oila bizning boʻlimimizning jamoat tashkilotlari, MFY xodimlarini jalb qilgan holda aralashuvi, tushuntirish olib borishlari natijasida hayoti maromiga tushib ketdi. Oʻzaro nizolar sababi oddiy: qaynonaning aytishicha, “kelinining tili bir qarich”. Menga unday kelin kerak emas, - deb oʻgʻliga ajrashish yo shartini qoʻygan, oʻrtada uch nafar norasida goʻdaklar sarson.

Surishtirsak, oilada roʻzgʻor yuki asosan kelin zimmasida, maktabda oʻqituvchilik qilib, uyida mol-holiga, tomorqasiga ham asosan kelin qarar, oʻgʻil ishdan kelib, televizor qarshisida, ota-onasi yonida yotib olar ekan. Kelinning biror ishda eridan koʻmak soʻragani qaynota-qaynonaga ogʻir botar, bizga ish buyurayapsanmi, - deya janjal chiqarishar ekan.

Biz shu oilada boʻlib, oila mustahkamligi, tinch-osoyishtaligi hamma aʼzolariga bogʻliq ekanligini, farovonlik uchun avvalo er, xotin ham birday intilishi lozimligi, kelin ham ojiza ayol, birovning farzandi, eri unga roʻzgʻor ishlarida koʻmakdosh boʻlishi lozimligini qayta-qayta tushuntirdik. Harakatlarimiz zoye ketmadi. Oila hayoti iziga tushib ketdi.

Chor-atrofimizdagi notinch, yo ajrashayotgan oilalar hayotiga chuqurroq nazar solsak, albatta suhbatdoshimizning soʻzlari haq ekanligiga guvoh boʻlamiz.

Oilalarda bir-birovni hurmat qilmaslik, fikrlarini inobatga olmaslik, oʻzaro tushunmovchiliklar notinchlikni yuzaga keltirayotgani bor gap.

Ajrimlar sabab necha-necha norasida goʻdaklarning yetim boʻlib qolayotganligini oʻylash – juda ogʻir. Ularning kelgusidagi hayoti nima boʻladi, degan savol esa yanada azobli.

Toʻgʻri, hozirgiday dorilomon zamonda hech kim och, yalangʻoch qolmaydi. Biroq farzand uchun eng oliy neʼmat ota-ona mehri emasmi?

Shularni inobatga olgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazining Qoraqalpogʻiston Respublikasi boshqarmasi shu yilning 1-avgustidan 30-avgustigacha “Biz oilaviy ajrimlarga qarshimiz” mavzusida oilaviy munosabatlarni mustahkamlash oyligini oʻtkazmoqda.

Oylik doirasida markazning bizning tumanimizda faoliyat olib borayotgan boʻlimida ham koʻpgina saʼy-harakatlar olib borilmoqda. Xususan, roʻyxatga olingan notinch oilalarni qayta xatlovdan oʻtkazib, mazkur oilalarni sogʻlomlashtirish boʻyicha chora-tadbirlar belgilandi, kelishmovchiliklar sodir boʻlayotgan oilalardagi muammolarning tub mohiyatini aniqlash, ularni murosaga keltirish choralarini koʻrish, ajrim koʻrsatkichlari oshgan hududlarda oila muqaddasligini targʻib etuvchi tadbirlar oʻtkazish, ibratli oilalarni namuna qilib koʻrsatish orqali ularning ham tinch-totuv yashab ketishlariga erishish, ibratli oila, qaynona, qaynota tanlovlarini oʻtkazish, Fuqarolar yigʻinlarining eng yaxshi ishlaydigan Yarashtirish komissiyalarini aniqlash va ragʻbatlantirish nazarda tutilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Oylik doirasidagi tadbirlar oilalar, oilalardan tarkib topgan jamiyatimizda tinch-totuvlik, oʻzaro hamjihatlik barqaror boʻlishiga sezilarli taʼsir koʻrstishiga umid qilamiz.

O.RAJABOVA.